O‘zbekistonning yirik shaharlarida yashillik qisqaryapti. Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti ekspertlari O‘zbekistonda shaharlarning kengayishi va buning atrof-muhitga ta’sirini tahlil qildi. Unga ko‘ra, Toshkentdagi qurilishlar sabab yashillik qisqarib borgan. Yashillik 2022 yilda 2017 yildagiga nisbatan Toshkent shahrining Shayxontohur tumanida 26 foiz, Yakkasaroyda 23 foiz, Olmazorda 33 foiz, Mirzo Ulug‘bekda 18 foizga qisqargan. Bunday holat respublikaning boshqa hududlarida ham aniqlangan. Buxoro shahrining markaziy qismida yashillik darajasi 37 foizga kamaygan.
Lekin ekosevar davlatlar allaqachon ekologiya salomatlik uchun o‘ta ahamiyatli ekanini, buning uchun yashil zonalar muhimligini tushungan. Ayniqsa, iqlim o‘zgarishi muammolari yiriklashib borayotgan bir paytda yashillik qancha ko‘p bo‘lsa, uning ta’siri kamroq his qilinadi.
Ekologiya – davo
Tabiatning inson ruhiy va jismoniy salomatligi uchun foydasi katta. 18 ta davlatdan 16 ming odam qatnashgan tadqiqotda yashil va qirg‘oqbo‘yi hududlarda yashovchi ishtirokchilarning umumiy holati boshqalarnikidan yaxshiroq ekani ma’lum bo‘lgan. Bundan tashqari, yashil zonalar va suv bo‘yiga tez-tez borib turadiganlarning sog‘ligida ham muammolar kam, stressga kamroq yo‘liqishadi.
Yaponlarda tabiatdan davo olish usuli – “O‘rmon dushi” mavjud. Bu terapiyaga ko‘ra, inson o‘rmon yoki daraxtlar orasida chuqur nafas olgan holda piyoda sayr qiladi. Tabiatni his qilish va daraxtlar isini tuyish bilan qon bosimi tushadi, stress kamayadi.
Shuning uchun ham olimlar haftasiga kamida 2 soatni yashil zona yoki qirg‘oq bo‘yida sayr qilib o‘tkazishni maslahat berishadi.
Shaharlarni cho‘llantirish emas, yashillantirishning qanday tajribalari bor?
Yirik va aholi zich yashaydigan shaharlarda yashillik yaratishyapti yoki saqlab qolishyapti. Qanday qilib?
Mo‘l-ko‘l parklar yaratish: shaharlar ichida yashil bog‘lar o‘pka vazifasini bajaradi. Ular shahar aholisiga nafaqat toza havodan to‘yib nafas olish imkonini beradi, balki issiq shaharlarning sovitkichi bo‘lib xizmat qiladi
