O‘zbekistonda 1 noyabrdan boshlab xonadonida o‘rtacha iste’mol miqdoridan ko‘p elektr energiyasi ishlatuvchi iste’molchilar tabaqalashtirilgan tarzda yuqoriroq tarifda haq to‘lay boshlaydi.

Ma’lum bo‘lishicha, 2023 yil 15 iyuldagi hukumat qarori bilan, Elektr energiyasidan foydalanish qoidalariga 63-3-band qo‘shilgan.

Unga ko‘ra, 2023 yil 1 noyabrdan e’tiboran, elektr energiyasining quvvati o‘rtacha oylik iste’mol miqdoridan oshib ketgan III guruh (xonadonlar) iste’molchilariga:

  • 1001 kWhdan 5000 kWhgacha iste’mol uchun belgilangan tarifga nisbatan 2 barobar;
  • 5001 kWhdan 10 000 kWhgacha iste’mol uchun belgilangan tarifga nisbatan 3 barobar;
  • 10 000 kWhdan yuqori iste’mol uchun belgilangan tarifga nisbatan 4 barobar o‘suvchi koeffitsiyent qo‘llaniladi.

Hozirda maishiy iste’molchilar uchun elektr energiyasi tarifi 1 kWh uchun 295 so‘mni tashkil etadi.

Shunga muvofiq, 1 noyabrdan boshlab, xonadonda oylik elektr energiyasi iste’moli:

  • 1001 kWhdan oshganda, 1001 dan 5000 kWhgacha oraliqdagi iste’mol uchun 590 so‘mdan;
  • 5001 kWhdan oshganda 5001 dan 10 000 kWhgacha oraliqdagi iste’mol uchun 885 so‘mdan;
  • 10 000 kWhdan oshganda esa 1180 so‘mdan hisob-kitob qilinadi.

Bu nima uchun muhim?

O‘zbekistonda elektr energiyasini aholiga arzonroq yetkazib berish maqsadida subsidiyalangan narxlar amal qiladi. Bunda, elektr energiyasini ishlab chiqarish, yetkazish va taqsimlash xarajatlari hamda aholi uchun belgilangan tariflar o‘rtasidagi manfiy farq davlat budjeti hisobidan qoplanadi.

Energetika vazirligiga ko‘ra, bir yilda o‘rtacha 1,15 mlrd dollar mablag‘ aholi xonadonlarining energetik ehtiyojini subsidiyalash uchun sarflanyapti.

Subsidiyalashning 1 noyabrgacha amalda bo‘ladigan shakli jamoatchilik faollari, iqtisodchilar va xalqaro tashkilotlar tomonidan ijtimoiy adolatsiz deya e’tirof etilgan. Ya’ni subsidiya barcha uchun birdek ajratilgani uchun, subsidiyalangan narxdagi energoresursni kim ko‘proq sarflasa, u davlatdan shuncha ko‘proq subsidiya oladi. Bu esa energoresurslarni boshqalarga qaraganda sezilarli darajada ko‘p sarflaydigan badavlat qatlamning juda katta xarajatlari davlat budjetidan qoplab berilishiga olib kelmoqda.