Demokratik jamiyatlarda saylovchilarning u yoki bu masaladagi fikri o‘zgarishi ma’lum vaqt o‘tib siyosiy qarorlarga ta’sir qila boshlaydi. Xo‘sh, dunyoning eng katta demokratiyasi bo‘lmish AQShda Isroil va Ukrainani qo‘llash pozitsiyasiga nisbatan jamoatchilik qanday munosabatda bo‘lyapti? Kun.uz shu haqdagi savollar bilan “Amerika ovozi” muharriri Navbahor Imamovaga yuzlandi.
— AQSh jamiyatida HAMAS-Isroil urushi qanday muhokama qilinyapti?
— 7 oktyabrdan keyin AQShning deyarli barcha yirik shaharlarida Isroil va Falastin tarafdorlari tomonidan namoyishlarni kuzatdik. Oq uy, Kongress oldida namoyishlar kuniga bir necha marta bo‘layotgan edi, hozir biroz pasaygan. Lekin boshqa bir dinamika bo‘lyapti. Yaqin Sharq masalasi doim qo‘zg‘alib turardi, shuning uchun odamlar o‘rganib qolgandi, ammo G‘azoda qon to‘kilishi ko‘lami ko‘paygach, bunga munosabat keskin o‘zgardi.
Amerikaliklar biz nega Isroilni qo‘llayapmiz, degan savolni qo‘ya boshladi. Ommaviy so‘rovnomalardan ham buni ko‘rish mumkin. Jamiyatda nega Falastin haligacha mustaqil bo‘lmayapti, qurol-yarog‘ga ajratilayotgan pullar qayerga ketyapti kabi savollar ko‘p yangrayapti.
Amerikaliklarning aksariyati Isroilni qo‘llab kelgan. AQSh aholisining 2,5 foizi yahudiy, musulmonlar esa 1 foiz. Ammo oxirgi paytda Falastin tarafdorlari jadallik bilan ko‘payyapti. Tendensiya o‘zgaryapti. Isroilni qo‘llab kelayotganlar ham pozitsiyasini aniqlashtirib, biz faqat yahudiy davlati tarafdorimiz, bosqinchilik tarafdori emasmiz, deyapti. Ya’ni Isroil tarafdorlari ham hozirgi hukumat qilayotgan ishlarni qoralayapti. Hatto respublikachi siyosatchilar orasida ham shunday qarashlilar bor. Lekin baribir umumiy holatda Isroilni qo‘llovchilar ko‘p.
Yevropada Falastinni qo‘llash doim AQShdagidan yuqori bo‘lgan. AQShda endi mana shu narsa kuchaymoqda, namoyishchilarning aksariyati Falastinni qo‘llovchilar tomonidan bo‘ldi. Ayniqsa, 18-34 yosh oralig‘idagi amerikaliklar ichida Falastinni qo‘llash kuchayyapti. Isroil tarafdorlari – asosan respublikachi konservatorlar. Demokratlardagi yoshlar ichida Isroilga nisbatan g‘azab katta.
Yaqin Sharq masalasida mutlaq ikkiga bo‘linish yo‘q bu yerda, turlicha pozitsiyalar mavjud. Iroq, Afg‘oniston urushlarida ham dastlab hukumatni qo‘llash kuchli bo‘lgan, keyin susaygan. Isroil va Falastin mojarosi juda uzoq yillik bo‘lgani uchun bu narsa odatiy hol bo‘lib, chaqnash ko‘rsatmas edi jamiyatda. Bugun esa savollar ko‘paymoqda.
