Tramp NATOni Eron bilan urushda yordam berishdan bosh tortgani uchun tanqid qildi

AQShning NATOdagi ittifoqchilarining aksariyati Vashingtonni Eronga qarshi Amerika harbiy operatsiyasida qatnashishni istamayotgani haqida xabardor qildi. Bu haqda AQSh prezidenti Donald Tramp 17 mart, seshanba kuni Oq uyning Oval kabineti oldida jurnalistlar bilan suhbatda ma’lum qildi. U ittifoqchilar pozitsiyasini “juda hayratlanarli” deb atadi.

“Menimcha, NATO juda ahmoqona xato qilmoqda. Hamma bizni qo‘llab-quvvatlaydi, ammo yordam berishni istamaydi”, — deb Reuters agentligi Trampning so‘zlarini keltiradi.

Shu kuni AQSh prezidenti Truth Social ijtimoiy tarmog‘ida ittifoqchilarning harakatlaridan “hayron emasligi”ni yozdi, chunki u har doim NATOni “bir tomonlama harakatlanadigan ko‘cha” deb hisoblagan. Uning so‘zlariga ko‘ra, alyansga kiruvchi davlatlar Qo‘shma Shtatlar uchun “hech narsa qilmaydi”, “ayniqsa yordam kerak bo‘lgan paytda”, garchi Amerika hukumati ularni himoya qilish uchun “har yili yuzlab milliard dollar” sarflayotgan bo‘lsa ham.

“Harbiy muvaffaqiyatimiz sababli bizga NATO mamlakatlarining yordami endi kerak emas va zarur ham emas, u hech qachon bizga kerak bo‘lmagan. Xuddi shu gap Yaponiya, Avstraliya yoki Janubiy Koreyaga ham taalluqli. Aslida, AQSh prezidenti — dunyodagi eng qudratli mamlakat prezidenti sifatida aytyapmanki, bizga hech kimning yordami kerak emas”, — deya ta’kidladi Donald Tramp.

O‘tgan dam olish kunlari Tramp Buyuk Britaniya, Fransiya, Xitoy, Yaponiya, Janubiy Koreya va boshqa davlatlarni AQShga Ho‘rmuz bo‘g‘ozini blokdan chiqarishda yordam berishga hamda Yaqin Sharqqa o‘z kemalarini yuborishga chaqirgan edi.

“Agar javob bo‘lmasa yoki javob rad etish bo‘lsa, menimcha, bu NATOning kelajagi uchun juda yomon bo‘ladi”, — degan u Financial Times gazetasiga 15 mart kuni bergan intervyusida.

Oradan bir kun o‘tar-o‘tmas, bu chaqiriq yo‘llangan davlatlarning aksariyati Ho‘rmuz bo‘g‘ozini himoya qilish uchun flot yuborish rejasi yo‘qligini bildirdi.

“Bu bizning urushimiz emas, biz uni boshlamaganmiz”, — dedi 16 mart kuni Germaniya mudofaa vaziri Boris Pistorius. Germaniya kansleri Fridrix Mers ham shunga o‘xshash fikr bildirdi va bunday harakat uchun uning mamlakatida na BMT, na Yevropa Ittifoqi, na NATO mandati borligini qayd etdi.

Shu kuni Bryusselda Yevropa Ittifoqi davlatlari tashqi ishlar vazirlari uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. Yevropa diplomatiyasi rahbari Kaya Kallas ma’lum qilishicha, ishtirokchilarning aksariyati hozir Qizil dengizda savdo kemalarini himoya qilayotgan Aspides dengiz missiyasi mandatini Fors ko‘rfaziga kengaytirishga qarshi chiqqan.

“Hech kim bu urushga faol ravishda tortilishni istamayapti va hamma bu urush nimalarga olib kelishi mumkinligidan xavotirda”, — dedi u.

Fransiya prezidenti Emmanuel Makron 17 mart kuni mamlakati AQSh va Isroil boshlagan Eronga qarshi urushni tanlamaganini, shuning uchun Ho‘rmuz bo‘g‘ozini himoya qilish operatsiyasida ishtirok etmasligini bildirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu muammo kuch ishlatish yo‘li bilan emas, balki diplomatik yo‘l bilan hal etilishi kerak.