Norvegiyada bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlar taqiqlanadi

Hukumat rasmiy saytida 24 aprel kuni e’lon qilingan press-relizga ko‘ra, mazkur qonun loyihasi ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish uchun yosh bo‘yicha cheklov joriy etishni ko‘zda tutadi.

“Biz ushbu qonunni joriy qilyapmiz, chunki bolalik — bolaligicha qolishini istaymiz. O‘yinlar, do‘stlik va kundalik hayot algoritmlar va ekranlar ta’siri ostida qolmasligi kerak. Bu bolalarning raqamli hayotini himoya qilish uchun muhim chora”, — dedi Norvegiya bosh vaziri Yonas Gar Styore.

Qonunga ko‘ra, cheklov bola 16 yoshga to‘ladigan yilning 1 yanvaridan bekor qilinadi. Ya’ni, ijtimoiy tarmoqlarga kirish huquqi maktab o‘quvchilari guruhlari uchun bir vaqtning o‘zida ochiladi va bu paytda ularning yoshi kamida 15 yosh bo‘ladi.

“Men texnologik kompaniyalar yosh chekloviga rioya etilishini ta’minlashini kutaman. Bolalarga taqiqlangan platformalarga kirmaslik mas’uliyatini ularning o‘ziga yuklab bo‘lmaydi”, — dedi raqamlashtirish va davlat boshqaruvi masalalari bo‘yicha vazir Karianne Tung.

Uning ta’kidlashicha, kompaniyalar samarali yoshni tekshirish tizimlarini joriy etishi va qonunni birinchi kundan boshlab bajarishi shart.

Bolalar va oila masalalari bo‘yicha vazir Lene Vogslid aytishicha, Fransiya, Daniya, Ispaniya va Portugaliya kabi qator Yevropa davlatlari ham shunga o‘xshash choralarni ko‘rib chiqmoqda. “Yevropa Ittifoqi esa qoidalarni yanada qat’iylashtirishni qo‘llab-quvvatlamoqda. Biz Yevropada yetakchilar qatoridamiz va shu maqomni saqlab qolmoqchimiz”, — dedi u.

2025 yil dekabrida Avstraliyada 16 yoshga to‘lmaganlarga ijtimoiy tarmoqlarning aksariyatiga kirish cheklangan edi.

2026 yil yanvarda Buyuk Britaniya hukumati ham bolalarni internetda himoya qilish doirasida shunga o‘xshash choralarni, jumladan, ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash masalasini ko‘rib chiqayotganini ma’lum qilgan.

2026 yil fevralda Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches ham 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarga kirishni taqiqlash niyati borligini bildirgan.

“Platformalar samarali yosh tekshirish tizimlarini joriy etishi shart — bu faqat rasmiyat uchun emas, balki haqiqatan ishlaydigan to‘siqlar bo‘lishi kerak”, — dedi u.

Shuningdek, Germaniya kansleri Fridrix Mers ham ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishga yosh cheklovi joriy etilishini qo‘llab-quvvatlagan.

Uning hukumatdagi sheriklari — Germaniya Sotsial-demokratik partiyasi esa 14 yoshgacha bo‘lganlar uchun to‘liq taqiq va 16 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar uchun alohida ijtimoiy tarmoqlar versiyalarini joriy etishni taklif qilgan.

INSA tadqiqot instituti tomonidan 2025 yil dekabrida o‘tkazilgan so‘rovga ko‘ra, respondentlarning 60 foizi 16 yoshgacha bo‘lganlar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlashni qo‘llab-quvvatlagan. 24 foiz ishtirokchi esa bunday choralarga qarshi chiqqan.