AQSh Kubaga nisbatan sanksion bosimni kuchaytirmoqda

AQSh Kuba iqtisodiyotining muhim qismi hisoblangan beshta yirik davlat kompaniyasiga qarshi yangi sanksiyalar joriy qildi. Vashington ushbu choralar orqali Havanadagi hukumat elitasi va harbiy tuzilmalarning moliyaviy manbalariga zarba berishni maqsad qilganini bildirdi.

Foto: picture alliance

Reuters agentligining xabar berishicha, AQSh davlat kotibi Marko Rubio yangi cheklovlar Kubaning beshta davlat kompaniyasiga nisbatan qo‘llanayotganini ma’lum qildi. Ularning uchtasi mamlakat Qurolli kuchlari tasarrufidagi Grupo de Administración Empresarial S.A. (GAESA) biznes-konglomerati bilan bog‘liq.

Turli baholashlarga ko‘ra, GAESA Kuba yalpi ichki mahsulotining qariyb 40 foizini nazorat qiladi. Agentlik ma’lumotlariga ko‘ra, xolding 2024 yil holatiga 14,5 milliard dollar miqdorida likvid aktivlarga ega bo‘lgan.

Sanksiyalar ro‘yxatiga kiritilgan kompaniyalar tashqi savdo, import-eksport operatsiyalari, xorijiy investitsiyalar, moliyaviy xizmatlar hamda po‘lat ishlab chiqarish sohalarida faoliyat yuritadi. Shuningdek, AQSh Kuba Milliy xavfsizlik kengashi rahbari va Raul Kastroning o‘g‘li Alexandro Kastroning turmush o‘rtog‘iga nisbatan ham cheklovlar joriy qildi.

Marko Rubioning ta’kidlashicha, Kuba hukumati GAESA orqali mamlakat iqtisodiyotining muhim qismini nazorat qilib, ushbu mablag‘lardan repressiyalar, kuzatuv faoliyati va AQSh manfaatlariga qarshi harakatlarni moliyalashtirish uchun foydalanmoqda.

Kuba tashqi ishlar vaziri Bruno Rodriges esa yangi sanksiyalarni «shafqatsiz agressiya» va «jamoaviy jazolash siyosati» deb baholadi. U Marko Rubioni Kubaga nisbatan adolatsiz va haqiqatga to‘g‘ri kelmaydigan ayblovlar qo‘yayotganlikda tanqid qildi.

Shu bilan birga, AQSh Oliy sudi Amerika kompaniyalarining Fidel Kastro davrida milliylashtirilgan mulklari bo‘yicha tovon talab qilib sudga murojaat qilish huquqini tasdiqladi.

Xususan, energetika giganti Exxon kompaniyasi Kubada davlat tasarrufiga o‘tkazilgan neftni qayta ishlash zavodi, neft terminallari va 100 dan ortiq yonilg‘i quyish shoxobchalari bo‘yicha da’vo kiritish imkoniyatini qo‘lga kiritdi. The Wall Street Journal ma’lumotiga ko‘ra, ehtimoliy kompensatsiya miqdori 1 milliard dollargacha yetishi mumkin.

Tahlilchilar fikricha, Vashingtonning bu qadamlari AQSh va Kuba o‘rtasidagi munosabatlarni yanada taranglashtirishi, shu bilan birga Donald Tramp ma’muriyatining Havanaga nisbatan qat’iy siyosatini kuchaytirishi mumkin.