AQSh Ho‘rmuz bo‘g‘ozi hududida Eronga yangi zarbalar berdi

CENTCOM ma’lumotiga ko‘ra, zarbalar AQSh prezidentining topshirig‘i bilan amalga oshirilgan. Amerika harbiylari bayonotida ta’kidlanishicha, maqsad Eronning Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali erkin harakatlanayotgan fuqarolik va tijorat kemalariga hujum qilish imkoniyatlarini izdan chiqarish hamda mintaqadagi keskinlikni jilovlashdan iborat.

Eron davlat televideniyesi — IRIB xabariga ko‘ra, port shahri Bandar Abbosning g‘arbiy qismida, Sirik shahri, Keshm oroli hamda Ho‘rmuz bo‘g‘oziga tutash Jask shahri atrofida kuchli portlashlar sodir bo‘lgan.

Eronning Islom inqilobi muhofizlari korpusi (IIMK) Keshm orolida bir kishi halok bo‘lgani, ikki kishi yaralanganini ma’lum qildi.

IIMK, shuningdek, urush boshlangunga qadar jahon neft savdosining qariyb 20 foizi o‘tgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi «AQShning mintaqadagi aralashuvi tugamaguncha yopiq qolishi»ni bildirdi.

Biroq CENTCOM bu da’voni rad etdi. Amerika harbiylari Ho‘rmuz bo‘g‘ozi Eron nazoratida emasligi va xalqaro dengiz qatnovi odatdagidek davom etayotganini ta’kidladi. AQSh prezidenti Donald Tramp ham avvalroq xuddi shunday bayonot bilan chiqqan edi.

Eron qo‘shni davlatlarga zarba berganini ma’lum qildi

12 iyul kuni AQSh harbiylari Eron hududidagi qariyb 140 ta harbiy obektga zarba berganini ma’lum qilgan. Ular orasida raketa va dron omborlari, aloqa markazlari ham bo‘lgan.

Vashington bu amaliyotni Ho‘rmuz bo‘g‘ozida IIMK tomonidan GFS Galaxy konteyner kemasiga qilingan hujumga javob sifatida izohladi. Eron esa mazkur kemaga faqat «ogohlantiruvchi o‘qlar» uzilganini, kema Tehron belgilagan yo‘nalish bo‘ylab harakatlanmaganini ta’kidlagan.

AQSh hujumlaridan keyin Eron Qatar, Ummon va Iordaniya yo‘nalishidagi nishonlarga zarbalar berganini ma’lum qildi. IIMKning bildirishicha, hujumlar Qatardagi Al-Udeyd aviabazasi hamda Ummonning Dukm portida joylashgan, amerikalik harbiylar foydalanadigan obektlarga qaratilgan.

Shuningdek, Tehron Ho‘rmuz bo‘g‘ozida yana bir kema harakatdan chiqarilganini ham ma’lum qildi.

Tomonlar bir-birini sulhni buzishda ayblamoqda

17 iyun kuni AQSh va Eron o‘rtasida jangovar harakatlarni to‘xtatish hamda Ho‘rmuz bo‘g‘ozida xavfsiz navigatsiyani tiklashga qaratilgan kelishuv imzolangan edi.

Biroq 25 iyundan boshlab Eron harbiylari bir necha bor fuqarolik kemalariga hujum qilgani haqida xabarlar tarqaldi. AQSh esa bu harakatlarga javob sifatida Eron hududiga havo zarbalarini amalga oshirdi. Har ikki tomon sulh kelishuvini aynan qarshi taraf buzganini iddao qilmoqda.

8 iyul kuni NATO sammiti doirasida so‘zlagan AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan tuzilgan anglashuv memorandumi amalda o‘z kuchini yo‘qotganini ma’lum qildi. U Tehron rahbariyati bilan muzokaralar samarasiz ekanini ta’kidlagan bo‘lsa-da, amerikalik muzokarachilar xohlasa, muloqotni davom ettirishi mumkinligini aytdi. Shu bilan birga, Vashington Eronga nisbatan neft sanksiyalarini qayta tikladi.

11 iyul kuni Reuters agentligi tarqatgan ma’lumotga ko‘ra, AQSh va Eron vakillari o‘rtasida yopiq muzokaralar o‘tkazilgan. Unda eronlik rasmiylar Ho‘rmuz bo‘g‘ozida kemalarga qilingan yangi hujumlar uchun mas’uliyatni «nazoratdan chiqqan ayrim kuchlar» zimmasiga yuklagan. Biroq bo‘g‘ozning kelgusi boshqaruvi yuzasidan o‘tkazilgan muzokaralar hech qanday kelishuvsiz yakunlangan.