Annalena Berbok 8-iyun kuni 2025-yilda halok bo‘lgan BMT xodimlarini xotirlashga bag‘ishlangan marosimda ishtirok etgan. 14-avgust kuni UN Watch nodavlat tashkiloti ushbu tadbirdan olingan kadrlarni e’lon qilib, Berbokni tanqid qildi.
Die Welt ma’lumotiga ko‘ra, marosim davomida 2025-yilda halok bo‘lgan jami 136 nafar BMT xodimi xotirlangan.
BMT ma’lumotlariga ko‘ra, ularning 80 nafari Falastinlik qochqinlarga yordam ko‘rsatish va ishlarni tashkil etish bo‘yicha Yaqin Sharq agentligi - UNRWA xodimlari bo‘lgan.
Marosimda BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish ham ishtirok etgan. Guterrish va Berbok halok bo‘lgan xodimlar xotirasiga sham yoqqan.
UN Watch nima uchun e’tiroz bildirmoqda?
Mojaroga marosimda Imad Al-Samxurining ismi ham o‘qilgani sabab bo‘ldi. U avval G‘azo sektorida o‘qituvchi bo‘lib ishlagan va UNRWA maktablaridan biriga rahbarlik qilgan.
UN Watch ma’lumotlariga ko‘ra, Al-Samxuri ayni paytda HAMASning harbiy tuzilmasida qo‘mondon ham bo‘lgan.
Tashkilot direktori Hillel Noyer BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish va Annalena Berbokni ochiq maktub orqali uzr so‘rashga chaqirdi.
Noyer BMT marosimida HAMASning harbiy qo‘mondoni sifatida ko‘rsatilayotgan shaxs ham xotirlangani yuzasidan izoh talab qildi.
Al-Samxuri haqida qanday dalillar keltirilmoqda?
UN Watch o‘z da’volarini, jumladan, HAMAS tomonidan Al-Samxuriga bag‘ishlab tarqatilgan videoga asoslamoqda.
Tashkilotga ko‘ra, ushbu videoda Al-Samxuri HAMASning harbiy qanoti - «Izz ad-Din al-Qassam brigadalari» tarkibidagi batalonlardan birining dala qo‘mondoni sifatida ko‘rsatilgan.
UN Watch ijtimoiy tarmoqlardagi boshqa materiallarga ham ishora qilib, Al-Samxuri HAMAS vakillari bilan aloqada bo‘lgani va terrorchilikni ulug‘lovchi qarashlarni qo‘llab-quvvatlaganini iddao qilmoqda.
Biroq Die Welt muhim jihatga e’tibor qaratgan: UN Watch ochiq maktubida ushbu da’volarning mustaqil manbalar tomonidan tasdiqlangan dalillari keltirilmagan.
UNRWA ham tanqid qilindi
Hillel Noyer UNRWAʼni o‘z maktablarida HAMAS bilan bog‘liq tuzilmalar faoliyatiga qarshi yetarlicha samarali chora ko‘rmaganlikda ham ayblagan.
Uning da’vosiga ko‘ra, Al-Samxuri HAMAS vakillarini maktablarga taklif qilgan va o‘quvchilarni harakat bilan bog‘liq tashkilotlarga jalb etgan.
UN Watch shu munosabat bilan Berbok Germaniya tashqi ishlar vaziri bo‘lib ishlagan davrda Berlinning UNRWAʼga ajratgan mablag‘larini ham tanqid qildi. Noyerning ta’kidlashicha, Germaniya o‘sha davrda agentlikka bir necha yuz million yevro ajratgan va HAMAS a’zolarining UNRWA tuzilmalariga kirib borishi haqidagi ogohlantirishlarga yetarlicha jiddiy yondashmagan.
UNRWA atrofidagi avvalgi mojarolar
UNRWA faoliyati 2023-yil 7 oktyabrdagi HAMASning Isroilga hujumidan keyin jiddiy bahslarga sabab bo‘lgan.
Isroil 12 nafar UNRWA xodimini 7 oktyabr hujumiga aloqadorlikda ayblagan. Keyinchalik bir qator yirik donor davlatlar agentlikni moliyalashtirishni vaqtincha to‘xtatgan.
Ular orasida AQSh, Germaniya, Buyuk Britaniya, Yaponiya va Avstraliya ham bo‘lgan. Kanada, Shvetsiya va Italiya ham to‘lovlarni bir muddat to‘xtatib, keyinchalik qayta tiklagan.
2024-yilda esa Isroil parlamenti UNRWA faoliyatini mamlakat hududida cheklashga qaratilgan qaror qabul qilgan.
Hozirgi bahs esa BMTning halok bo‘lgan xodimlarni xotirlash marosimida Al-Samxurining ismi o‘qilgani va uning HAMASdagi ehtimoliy roli haqidagi da’volar atrofida yuzaga kelgan.
