Пойтахт ва унинг туманларида аёллар дуч келган зўравонликнинг 40 фоизи эркаклар ҳиссасига тўғри келади. Бундай ҳолатларнинг 60 фоизи эса жабр кўрганларнинг қайноналари ва қариндошлари сабаб юзага келади, дейди Тошкент шаҳрида Зўрлик ишлатишдан жабр кўрган шахсларни реабилитация қилиш ва мослаштириш ҳамда ўз жонига қасд қилишнинг олдини олиш маркази директори Гулчеҳра Маткаримова.
Тошкент шаҳар ҳокимлигининг ёзишича, марказ расман 2019 йилнинг 29 август куни очилган. 10 октябрга қадар марказга 184 нафар аёл мурожаат қилган. Уларнинг 98 нафари психологик ёрдам мақсадида, 25 нафари тиббий ёрдам сўраб ҳамда 35 нафари ҳуқуқий ёрдам зарурати билан мурожаат қилган. Бундан ташқари, реабилитация маркази ходимларининг ҳаракати билан 17 та оилани тиклашга эришилди.
Марказ директорининг таъкидлашича, қариндошлар томонидан зўрлик ишлатишнинг деярли барча ҳолатлари ички муаммолар билан боғлиқ.
“Эр-хотин ўртасидаги жиддий келишмовчилик сабаб, аёл боласи билан уйдан кетишга мажбур бўлади. Аксарият ҳолатда турар жой эрга ёки унинг отасига тегишли бўлганлиги сабабли аёл ўз қариндошларининг уйига қайтиб боради. Бизда жабр кўрган аёл ўз туғишган акасининг уйига борган ҳолат учраган. Ака уйланган, унинг бўйи етиб қолган фарзандлари бор. Шунда кутилмаганда синглиси қайтиб келиб, уйнинг бир қисмига эгалик қилган. Шу сабабли аканинг хотини, яъни келинойи жабрдийда аёлга қаршилик қилган. Шу жумладан, унга нисбатан жисмоний зўрлик ишлатган”, - дейди Гулчеҳра Маткаримова.
Эркакларнинг аёлларга зўрлик ишлатиши жамиятнинг ўткир муаммосидир. Хотин-қизларнинг ҳаммаси ҳам ёрдам излаб мурожаат қилмайди. Демак, ушбу статистик маълумотлар катта муаммонинг бир қисми, холос.
“Бундай ҳолатларнинг аксарияти одатда бир хил бошланади: бошида ҳаммаси яхши. Кейин эркак секин-аста агрессия белгиларини намоён қила бошлайди. Ҳаммаси майда гаплардан бошланади: масалан, аёл эрининг телефон қўнғироқлари ва смс хабарларини текширишни бошлайди. Кейин йигит қизга арзимаган баҳона билан қўл кўтаради. Аёл индамай, бундай ҳаракатларни табиий қабул қилади. Сўнг эса бу одатга айланади, эр аёлига нисбатан жисмоний зўрликни ҳамда маънавий босимни кучайтиради”, - дейди жабр кўрган аёлларнинг маънавий-руҳий ҳолатини тиклаш билан шуғулланувчи психотерапевт.
“Мен болалигимдан отам онамга қўл кўтарганини кўриб келганман, шунинг учун эркакнинг аёлга зўрлик ишлатиши қандайдир ёмон ҳолат эканлигини тасаввур ҳам қилмаганман”. Оилавий зўрлик сабаб марказга келган қизнинг бу сўзлари хулоса чиқариш учун келтирилган.
