Официантликдан ресторан директоригача – Япониядаги Дадабоевлар оиласи ҳикояси

Uzbek.life’нинг навбатдаги суҳбатдошлари Японияда 18 йилдан бери яшаётган Дадабоевлар оиласи бўлди. Қаҳрамонимиз Акбар Дадабоев Япониядаги “Cezars kitchen”нинг Осиё-Тинч океани минтақавий директори сифатида фаолият юритади. Турмуш ўртоғи Умида Ашурова эса Кинжо Гаукин университети профессори ҳисобланади.

“Қўқонжон”да туғилганман...”

Акбар Дадабоев: Мен Қўқонда туғилиб ўсганман. Қўқонни эркалаб Қўқонжон дейишни яхши кўраман. Мактабни тамомлагач, иқтисодиёт лицейида, ундан сўнг Тошкентдаги иқтисодиёт университетида таҳсил олганман.

12 ёшимда 4 та тилда бемалол гаплаша олардим

Умида Ашурова: Мен асли Андижонда туғилганман. Лекин Фарғонада улғайганман. Шу сабабдан ҳам Фарғона давлат университетининг хорижий тиллар филологияси факультетида таҳсил олганман.

Таҳсил олиш учун Япония давлатини танлашимизга кўплаб сабаблар бор. Ўзи мени юз тузилишим шарқий осиёлик аёлларга ўхшагани сабабли мактабда ҳам, кейинчалик олийгоҳда ҳам лақабим “японка” бўлган. Шу боисдан ҳам ўша вақтлардан бошлаб менда Япония давлатига қизиқиш пайдо бўлган. Бундан ташқари, ёшлигимдан тилларни ўрганишга қизиқишим кучли бўлган. 12 ёшимда 4 та тилда бемалол гаплаша олардим. Университетда инглиз, француз, немис ва испан тилларини ўрганганман. Юқорида санаб ўтган тилларни ўрганиш нисбатан осонроқ бўлганлиги сабабли мен ўрганиш қийинроқ ва нисбатан мукаммалроқ бир тилни ўрганишни хоҳлардим ва айнан, япон тилини танлаганман. Японияга қизиқишим япон тилини ўрганишим давомида ортган. 

Ўқишни ташлаб кетганимга афсусланмайман.

Акбар Дадабоев: Фарзандли бўлганимдан сўнг мен улғайганимни ва энди елкамда икки ҳисса масъулият борлигини ҳис қилганман. Ўша вақтлар Умида ҳам, мен ҳам магистратурада ўқирдик. Иккаламиз ҳам талаба бўлганимиз сабаб ўқишдан ортиб ишлаш масаласи қийин эди. Шунда бир нарсани тушуниб етганман: мен аёлим ўқишини давом эттириши учун ҳам ишлашим керак. Ўз оиламни моддий жиҳатдан таъминлашим зарурлиги учун ҳам университетни ташлаб кетганман ва Нагоя шаҳрига бориб ресторандан ўзимга иш топганман. Улар менга соатига 8 АҚШ доллари пул тўлашарди. Ўйлашингиз мумкин: нега олий маълумотли инсон оддий официант бўлиб ишга кирди? Сабаби мен инглиз тилини яхши билардим, лекин япон тилини унчалик билмасдим. Энг муҳими ишга кириш бўлган. Лекин ҳеч қачон университетни ташлаб кетганимга афсусланмаганман. Бу қарорим жуда тўғри бўлган. 

Китоб сотиб олиш учун 1000 АҚШ доллари

Умида Ашурова: Японияда таҳсил олиш учун, албатта, грант асосида келганман. Бу грант “Development program Japan” деб аталади ва бу дастур ҳозир ҳам бор. Бутун дунё бўйлаб кўплаб талабалар Японияни ривожлантириш учун грант асосида таълим олишларига ёрдам бериш мақсадида ажратилади. Ўша йили 3000 дан ортиқ ўзбекистонлик талаба бу грантга ҳужжат топширган, лекин уларни орасидан бор-йўғи 20 талабага Япония грант ажратган. Японияга келгач, мамлакат бўйлаб университетларга бўлиниб кетганмиз. Грантнинг яхши томонларидан бири талабалар йил давомида стипендия билан таъминланади, бундан ташқари, Японияга келиш ва Ўзбекистонга қайтиб кетиш учун авиачипта харажатлари ҳам тўла қопланади. Яна бир яхши томони эса бизга китоб олиш учун Япония ҳукумати ҳар биримизга 1000 АҚШ долларидан пул ажратган. Бу бизнинг кейинчалик дарс жараёнларида, илмий иш қилишда ва керакли барча китобларни сотиб олиш учун етарлича маблағ эди. Таълим бераётган устозлар ва илмий раҳбарлик қилаётган барча профессорларга ҳам қўшимча пул тўланади. Японияга борганимда 2 ҳафта ўтиб менга компьютер сотиб олиш учун ҳам алоҳида пул берилган.

Официантликдан ресторан директоригача

Акбар Дадабоев: Оддий официант бўлиб ишлаш давомида мижозларда яхши таасcурот қолдиришга уринардим. Бош менежернинг сўзларига кўра, негадир келаётган харидорлар уларга мен хизмат кўрсатишимни хоҳлаётганларини айтишган. Шундай қилиб менга 10 та официантни иш ўргатишим учун бириктиришган. Шундай қилиб, иш фаолиятим раҳбарларга ёққани сабаб лавозимдан лавозимга кўтарилишни бошлаганман. Бўлим бошлиғи, бош менежер кейинчалик бизнинг ресторанимиз кечки соат учгача очиқ бўлишни бошлаган ва шу вақтда мени ресторанга раҳбарлик қилишимни айтишган. Мендан аввал ишлаган инсон, одатда, кечқурун эриниб кунлик ҳисоботни ёзмас экан. Лекин мен 3 ой давомида ҳар куни ҳисоботларни ёзиб чиқардим. Билишимча, мен ёзаётган ҳисоботларнинг ҳар бирини ресторан раҳбари ўқир экан. Бир куни мени олдига чақириб, ҳисоботларимни ўқиб ресторанга келмасдан ҳам 3 ойдан бери ўзини бу ерда бўлгандек ҳис қилганини айтди. Шу тарзда лавозимим яна кўтарилган, умуман айтганда ишга кирганимдан бошлаб, бир ярим йил ичида лавозимдан лавозимга 10 марта кўтарилганман. 

Ҳозир “Cezars kitchen”нинг Осиё-Тинч океани минтақавий директориман. Қўл остимда 4 та давлатдан 800 дан ортиқ ишчи ишлайди. Аслида, лавозимдан лавозимга кўтарилишнинг сири жуда оддий. Ўз ишига масъулият билан ёндашиш ва ўз ишини яхши кўриб бажариш керак. Агар сиз ишингизнинг 50 фоизини бажарсангиз ҳам сизнинг вақтингиз ўтади. Агар ўша вақтда 70% ни бажарсангиз ҳам худди шундай. Лекин сиз ишингизга масъулият билан ёндашиб, бор кучингизни сарфлаб 100 фоизлик натижа билан ишласангиз ҳам барибир шу вақт ўтади. Яъни нима иш билан шуғулланаётган бўлсангиз ҳам, ишингизни сидқи дилдан қилишга ҳаракат қилинг. Доим янгиликларга интилиб, ўз устингизда тинимсиз ишлаб ривожланиб борсангиз, албатта, атрофингиздагилардан ажралиб турасиз. Яъни лавозими кўтарилаётган инсонлар бошқалардан ўзининг ҳаракатчанлиги билан ҳам фарқланади. Ҳар қандай ишни қилаётганда сидқи дилдан қилинг ва оддий иш бўладими ёки мураккабми, 100 фоизлик натижага эришишни кўзлаб, бор имконингиз билан ҳаракат қилинг. Ишингиздан кетадиган бўлсангиз ҳам, сизни соғиниб қолишсин ва ўрнингиз билинсин. Шу даражада ишингизни яхши кўриб бажарсангиз, юқори лавозим хоҳламасангиз ҳам келаверади.

Полилог бўлиш учун мия мушакларига ҳам тажриба керак

Умида Ашурова: Дастлаб Япония ва Германия ўртасидаги шартнома асосида ташкил этилган тематик фирмада таржимон бўлганман. Вазифам немис тилидан япон тилига таржима қилиш эди. Баъзан яна 3-4 та тилдан таржима қилишга ҳам тўғри келарди. Кунларнинг бирида япониялик харидорлардан бири четдан кузатиб турганини ва кўп тилларни билишимни кўриб, менга иш таклиф қилган. Кейинчалик билсам бу инсон университетда профессор экан. У мени жаҳон маданияти марказида талабаларга сабоқ бериш учун ишга таклиф қилган. 

Мендан кўп сўрашади, қандай қилиб сиз каби кўплаб тилларни ўрганиш мумкин?! Полилог бўлиш учун кучли хотирага эга бўлиш керакми? Менимча, ҳар ким яхши полилог бўла олади. Фақат кўпроқ меҳнат қилса ва ўз устида тинимсиз ишласа. Ўзи аслида бизни миямиз ҳам тананинг бир қисми, яъни мушакдан иборат. Агар мушакларга қанча кўп куч берилса, улар ҳам кучайишни бошлайди. Демак, инсон хотирасини ҳам кучайтирса бўлади. Бунда кўпроқ ишлаш ва кўпроқ илм олишга ҳаракат қилиш лозим. Шундагина ҳамма нарсага эришиш мумкин бўлади деб ўйлайман. Шунинг учун ҳам хотирам кучсиз дейиш дангасаликдир. Менда тил ўрганишни бошлаганимдан сўнг хотирам ҳам кучайишни бошлаган.

Келажакда Ўзбекистон учун режалаштираётган яхши мақсадларимиз бор

Акбар Дадабоев: Умида Ўзбекистондаги университетлар билан ҳамкорликда талабаларга тренинглар ўтади. Ўтган йиллар давомида ўзимиз туғилиб ўсган шаҳардаги мактабларда кичик кутубхоналар ташкил қилганмиз. Китобларни эса Япониядан жўнатиб турамиз. Келгуси мақсадларимиз фақат илмий ёрдам эмас, балки Ўзбекистон бўйлаб қўлдан келганча таълим муассасаларида кутубхоналар ташкил этиб, Япониядан инглиз ва япон тилидаги адабиётларни юбориш. Ўзи менинг отам ҳам жуда китобсевар инсон бўлган. Бизнинг режамиз ҳам отамнинг изидан бориш ва ўзбекистонлик ёшларни илм олишлари учун энг замонавий китоблар етказиб беришдир.

Машҳура Раҳмонова суҳбатлашди.