Фуқаро авиацияси тарихида жуда кўп ҳалокатлар содир бўлган. Уларда кўплаб инсонлар ҳалок бўлган. 2000 йил 25 июл куни Париж яқинида қулаб тушган товушдан тез учувчи «Конкорд» самолёти ҳалокати улар орасида алоҳида ажралиб туради. Бу ҳалокатдан сўнг «Конкорд» самолётларининг парвози тўхтатилади. Шу тариқа, 30 йил давомида йўловчи ташиган афсонавий самолётларнинг тарихига нуқта қўйилади.

Фото: zazzle.com

Товушдан тез учувчи «Конкорд»

ХХ асрнинг иккинчи ярмида фуқаро авиацияси шиддат билан ривожлана бошлайди. Самолётларнинг учиш тезлиги, йўловчи сиғими ошиб бораверади. 1950-йилларга келиб 100 нафардан ошиқ йўловчи ўрнига эга бўлган самолётлар яратилади. Ундан кейин эса товушдан тез учадиган ҳарбий самолётлар ортидан шу турдаги йўловчи самолётлар ҳам ишлаб чиқарилади. Ана шундай ҳаво кемаларидан бири «Конкорд» самолёти эди.

«Конкорд» самолётларини яратиш бўйича ишлар 1962 йилда бошланади. Буюк Британиянинг British Aircraft Corporation ва Франциянинг Sud Aviation компаниялари бу лойиҳани амалга ошириш учун келишувга эришади. Самолётнинг энг муҳим бўлаги бўлган двигателларни Буюк Британиянинг Rolls-Royce ва SNECMA компаниялари ҳамкорликда тайёрлаб беришади.

1969 йилгача янги самолётдан 20 дона тайёрланади ва улардан 9 донаси Буюк Британиянинг British Airways ва Франциянинг Air France компанияларига сотилади. Шунингдек, яна бешта самолёт ҳар икки авиакомпанияга рамзий нарх — 1 фунт стерлинг ва 1 франк қийматда берилади.

Фото: kolyan.net
Фото: kolyan.net

1969 йил «Конкорд» самолёти илк синов парвозини амалга оширади. Ушбу самолётнинг бошқа йўловчи самолётлардан фарқи унинг товушдан тез учиш имкониятига эгалиги эди. Бунгача фақат 1968 йилда СССРда товушдан тез учувчи Ту-144 йўловчи самолёти яратилган эди.

Буюртмалар ва уларнинг бекор қилиниши

«Конкорд» самолёти яратилиши эълон қилингандан бир йил ўтиб дунёнинг кўзга кўринган авиакомпаниялари унга буюртма бера бошлашади. Жумладан, 1966 йилгача АҚШнинг Pan American (1991 йилда ўз фаолиятини тўхтатган), TWA (2001 йилда American Airlines билан бирлашган), United Airlines, Continental Airlines, Австралиянинг Qantas, Германиянинг Lufthansa, Япониянинг JAL авиакомпаниялари, шунингдек, Air India, Air Canada, Iran Air ва яна бошқа кўплаб авиакомпаниялар «Конкорд»дан бир нечтадан буюртма беришади. Аммо кейинчалик вазият ўзгариб кетади ва «Конкорд» яратувчилари ноқулай вазиятга тушиб қолишади.