Россия ҳукумати мамлакатдаги муҳим қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари нархларини барқарорлаштириш чоралари доирасида 2022 йилнинг 1 апрелидан 31 августигача кунгабоқар ва колза уруғларини экспорт қилишга вақтинчалик тақиқ жорий қилди.
Қайд этилишича, кунгабоқар ва колза экспортига қўйилган чекловлар Евросиё иқтисодий иттифоқига кирган мамлакатларга нисбатан татбиқ қилинмайди. Шунингдек, бу маҳсулотларни икки томонлама ҳукуматлараро шартномалар асосида экспорт қилиш ҳам мумкин бўлади.
Шунингдек, 15 апрелдан 31 августгача Россиядан кунгабоқар ёғи экспортига ҳам 1,5 миллион тонналик квота жорий қилинади. Аввалроқ кунгабоқар ёғи экспорти учун бож 1 апрелдан 313 долларгача оширилиши маълум қилинганди.
Шунга ўхшаш чекловлар Украина ҳукумати томонидан ҳам жорий қилинган бўлиб, кунгабоқар ёғи экспорти мамлакат Иқтисодиёт вазирлигининг тегишли рухсатномаси билангина амалга оширилиши белгиланган. Ушбу мамлакатлардаги экспорт тақиқлари Ўзбекистон ички бозорига қандай таъсир қилиши мумкин?
Ўзбекистон ўсимлик мойини қайси давлатлардан импорт қилади?
Расмий статистик маълумотларга кўра, 2021 йилда Ўзбекистонга 313,6 млн долларлик (2020 йилга нисбатан ўсиш – 21,6 фоиз) ўсимлик мойи импорт қилинган. Бу умумий озиқ-овқат маҳсулотлари импортида энг юқори улушга эга бўлган иккинчи турдаги маҳсулот (буғдой ва ун маҳсулотларидан кейин) ҳисобланади.
2021 йилда импорт қилинган ўсимлик мойининг асосий географияси қуйидагича:
- Россия – 207,6 млн долларлик импорт, 66,1 фоиз;
- Қозоғистон – 79,5 млн долларлик импорт, 25,3 фоиз;
- Украина – 8 млн долларлик импорт, 2,55 фоиз.
Кўриниб турибдики, Россия ва Қозоғистондаги вазият Ўзбекистон ички бозорини ўсимлик ёғи билан таъминлашда жуда муҳим аҳамият касб этади.
