«Бу ҳеч нарсани ўзгартирмайди». Путин Украинага Америка артиллерияси етказилишига муносабат билдириб, янги зарбалар билан таҳдид қилди

Американинг HIMARS баравар ўт очиш реактив тизимлари Украинага етказиб берилиши ҳеч нарсани ўзгартирмайди, чунки уларда шундоқ ҳам бу қуролларга муқобил бўлган советлар даврига мансуб ва Россияда ишлаб чиқарилган «Град», «Смерч», «Ураган» тизимлари мавжуд. Бу ҳақда Россия президенти Владимир Путин «Россия 1» телеканалига берган интервьюсида айтиб ўтди.

У «масофа тизимнинг ўзига эмас, қўлланадиган ракетага боғлиқ» эканини айтиб, агар Украина узоқ масофага ҳаракатланувчи ракеталар олса, Россия «ҳозирча ҳужум қилинмаган объектларга зарба бера бошлаши» билан таҳдид қилди. Путин айнан қандай объектларни назарда тутганига аниқлик киритмаган, аммо Россия ҳукумати аввалроқ бир неча бор Киевдаги «қарор қабул қилиш марказлари» бўйлаб зарбалар бериш ҳақида огоҳлантирганди.

«Бу америкаликлар қандай ракеталар етказиб беришига боғлиқ. Лекин биз бугун эшитаётганимиз ва тушунаётганимизга кўра, бу 45-70 км масофага уча олувчи ракеталардир. Бундай ракеталар мен юқорида айтган «Град», «Ураган», «Смерч»ларда ҳам бўлган. Уларда ҳам 40-70 км масофа. Ҳеч қандай янги нарса йўқ.

Қўшимча қурол-яроғлар етказиб бериш атрофидаги гап-сўзлардан, фикримча, фақат бир мақсад кўзланган — имкон қадар қуролли можарони чўзиш. Агар узоқни мўлжалга олувчи ракеталар етказиб берила бошласа, биз керакли хулосани чиқарамиз ва ўзимизнинг йўқ қилувчи воситаларимизни ишга соламиз, ҳозирча ҳужум қилмаётган объектларга зарба бериш учун уларнинг сони бизда етарли», деган Путин Америка етказиб берадиган тизимлардан Россия ҳудудига зарба берилиши эҳтимоли ҳақида.

Россия президентининг таъкидлашича, Ғарбнинг таъминоти жанговар ҳаракатлар пайтида йўқ қилинган қуроллар ўрнини қоплаш учун мўлжалланган, холос. Унинг баёнотига кўра, худди шу ҳолат Россия ҳаво мудофааси гўёки «ёнғоқдек чақаётган» дронлар билан ҳам юз бермоқда.

1 июн куни АҚШ Украина учун ўқ-дори, қуроллар ва техникалардан иборат янги пакет украин ҳарбийлари анчадан буён сўраб келаётган HIMARS баравар ўт очиш реактив тизимларини ҳам ўз ичига олишини маълум қилганди.

«HIMARS уларга [украинлар] қарши туришда кенгроқ имкониятлар тақдим этади. Ҳозирда биз уларга аввалроқ етказиб берган гаубицалар 30 км атрофидаги масофага зарба бериши мумкин. HIMARS’нинг ўқ отиш масофаси икки баробардан ошиқроқ, бу эса уларга ҳатто кам миқдордаги учириш қурилмалари билан ҳам [россиялик ҳарбийларга] нисбатан муваффақиятли қаршилик кўрсатиш имконини беради», – деди АҚШ мудофаа вазири ўринбосари Колин Кал Пентагондаги брифингда.

HIMARS қандай қурол?

Америкаликлар HIMARS учун қандай ўқ-дори етказиб бериши расман маълум қилинмаган, аммо ОАВ маълумотига кўра, бу GMLRS юқори аниқликдаги ракеталари бўлади.

Америкаликларнинг баравар ўт очиш реактив тизимлари учун мўлжалланган ўқ-дорилар турли масофага учувчи уч хил турда бўлади. Биринчиси – максимал учиш масофаси 32 километр бўлган М26 ёки унинг яхшиланган замонавий версияси M26A1 (учиш масофаси 45 километргача). Учириш контейнерида бундай ракеталардан олтитаси жойлашади.

Иккинчи ўқ-дори – 70 километргача ҳаракатлана оладиган бошқарилувчи GMLRS ракеталари (юқорида айтилганидек Украинага шундай ракеталар юборилади). Ва ниҳоят олтита ракета жойлашадиган одатий контейнер ўрнига икки блокдан биттасига учиш масофаси 300 километрни ташкил этадиган битта ATACMS тактик ракетаси жойлаштириш мумкин. АҚШнинг Украинага етказмалари қаторида ўқ-дорининг бундай тури ҳозирча киритилмаган.

Ғарбдаги ҳарбий экспертлар фикрича, РФ армиясининг Донбассдаги айрим муваффақиятлари, жумладан Северодонецкнинг бир қисми эгалланиши ва Попасная ҳудудида илгарилаши айнан оғир техника ва артиллерия бобидаги устунлиги билан боғлиқ. Шу туфайли украин ҳарбийлари Ғарб етказиб берадиган баравар ўт очиш реактив тизимлари уларга урушнинг илк даврида яқин масофадаги тўқнашувларда камроқ самарадорлик кўрсатган россияликлар қўшинига самарали зарба беришда қўл келишига умид қилмоқда.