Гитлердан нафратланган британ аёли – Виолетта Жабо
Атиги 24 йил (1921-1945) яшаган Виолетта Жабонинг онаси француз, отаси инглиз эди. Бундай оилада улғайиш унга ҳар икки тилни мукаммал билиш имкониятини яратди. Иккинчи жаҳон уруши арафасида у француз офицери Этьен Жабога турмушга чиқади. Этьен вафот этганида Виолетта қўлидаги қизалоғи билан ёлғиз қолиб кетади ва фашистлар тузумига қарши чидаб бўлмас нафрат туяди.
23 ёшли аёл босиб олинган Франция ҳудудига разведкачи сифатида юборилиш таклифини дарҳол қабул қилади. Британиянинг Special Operations Executive тизимида тезкор тайёргарлик ўтаган Виолетта она юрти Францияга йўл олади ва қисқа вақт ичида қулай позицияни эгаллайди.
Душман қўшинлари сони, қуроллар тоифаси ва миқдори, ҳарбий завод ҳамда омборлар жойлашуви ҳақида шу қадар аниқ ахборотлар жўнатадики, иттифоқчилар бу маълумотлар орқали жиддий натижаларга эриша бошлайдилар. Виолетта Жабо фақат маълумот жўнатиш билан чекланиб қолмайди. Диверсион гуруҳга қўшилиб, йўллар, кўприклар, темирйўлларни портлатишда иштирок этади. Биринчи сафари муваффақиятли якунланган Жабо Лондонга қайтади.
Аммо иккинчи юриши омадсиз кечади. У кетаётган автомобиль ўққа тутилади. Ўқлари тугаган Жабо на қаршилик кўрсата олади, на ўзини ўлдиришга улгуради. Асирликда у қаттиқ қийноқларга солинади, аммо бирорта сирни сотмайди. Равенсбрюк лагерида узоқ давом этган қийноқлар самара бермагач, Виолетта отиб ташланади. У фашизм устидан ғалабага бир неча ой қолганда ҳалок бўлади.
Эми Элизабет Торп – агент Цинтия
“Агент Цинтия” номи билан машҳур Эми Элизабет Торп (1910-1963) зодагонлар тоифасига кириши билан бирга жуда мафтункор ҳам эди. Унинг эри, расман дипломат, аслида эса Британия разведкаси ходими Артур Пек эса бундан усталик билан фойдаланади. Пек хотинининг турли давлатларнинг казо-казолари билан ишқий алоқаларига гўёки “кўз юмади”. Аслида эса эр-хотин жуда муҳим ҳарбий сиёсий маълумотлар тўплаб, Британияга етказиб туришади.
Артур Пекнинг тўсатдан ўлими ҳам Цинтиянинг фаолияти тўхтаб қолишига сабаб бўла олмайди. Британия разведкаси уни АҚШга жўнатади ва Цинтия бу давлатда итальян ҳарбий денгиз атташеси, адмирал Альберто Лаисни ўзига ром этиб олади. Бу операциянинг ўзига хос жиҳати шунда эдики, итальян флоти ҳақида олинган қимматли маълумотлар икки давлат ўртасидаги Матапан бурнида бўлиб ўтган денгиз жангида қўл келади. Британия ўз душманига қақшатқич зарбалар беради ва ғолиб чиқади.
