Бахмут учун жанг давом этмоқда. Украина армияси энди нима қилади ва бу кутилаётган ҳужумга қандай таъсир қилади?

Бахмут учун жанглар бошланганига етти ойдан ошди. Бу йўналишдаги Россия кучларининг асосий кучи бўлган «Вагнер» ХҲК ёлланма жангчилари олдинга силжиётганига қарамай, украин армияси шаҳар мудофаасини давом эттирмоқда. Март ойи бошида ҳарбий компания раҳбари Евгений Пригожин Бахмут деярли қуршаб олинганини айтиб, Украина қуролли кучларига шаҳарни тарк этишни таклиф қилганди. Ҳарбий таҳлилчи Роб Ли твиттердаги саҳифасида Бахмут учун жанглар ва Украина армияси кутилаётган юриш арафасида қандай ҳолатда экани тўғрисида тред ёзди. 

Роб Лининг таъкидлашича, Россия қўшинлари юриш давомида фронтнинг бир неча участкаларида илгарилашга ҳаракат қилишди, аммо уларнинг муваффақиятлари камтарона бўлди. Шу билан бирга, масалан, Вуҳледарда Россия армияси украинларга қараганда «анча катта йўқотишлар»га учради. Россия Бахмутда ҳам жиддий йўқотишлар берди, аммо бу ерда улар жанубий ва шимолий қанотдан ёриб ўтишга муваффақ бўлишди. Натижада йўқотишлар нисбати Украина қуролли кучлари учун ҳам ёмонлашди.  

Россия кучларининг қанотларда олдинга силжиши шунга олиб келдики, Украина армиясининг асосий таъминот йўналишлари россияликларнинг артиллерия зарбалари етиб борадиган доирага кирди. 

Феврал ойи охирида Россия артиллерияси Бахмутга ҳужумларни кучайтирди. Роб Ли буни 106-ҳаво-десант дивизияси фаолияти билан боғлайди. Россия мудофаа вазирлиги 22 феврал кунги ҳисоботида Донецк йўналишида «штурмчи кўнгилли отрядлар Россия ҳаво-космик кучларининг штурмчи авиацияси бўлмиш Тула ҳаво-десант қўшинлари бўлинмаси кўмагида муваффақиятли юриш ҳаракатлари»ни давом эттираётганини маълум қилди. Америкадаги Урушларни ўрганиш институти (ISW) гап айнан 106-дивизия ҳақида кетаётганини тахмин қилган. 

Роб Ли шунингдек Бахмутда жанг қилаётган «Вагнер» ХҲК ёлланма жангчиларига «улар қандай керак деб ҳисобласа шундай жанг қилишлари» ва рақибнинг заиф нуқталарини топиши учун [РФ қуролли кучлари бўлинмаларига қараганда] «кўпроқ ҳаракат эркинлиги тақдим этилган». 

Украина қуролли кучлари қандай вазиятда?

Украина атайлаб асосий захираларини сақлаб турибди ва уларни Бахмут ва фронтнинг бошқа участкаларига юбормаяпти. Роб Лининг қайд этишича, Украина армияси учун ҳозирда устувор вазифа — баҳорги юриш учун янги бўлинмаларни шакллантириш ва тайёрлаш ҳисобланади. Шу билан бирга, улар фронт чизиғини ушлаб туришга уринмоқда. Таҳлилчининг фикрича, Украина қуролли кучларининг баҳорги қарши ҳужуми Россия армиясининг ҳозирда давом этаётган юришидан кўра сезиларли даражада муваффақиятга эришиши мумкин.

У юриш бошлангунига қадар Украина учун энг яхши стратегия — рақибга қараганда камроқ йўқотиш бериш ва камроқ ўқ-дори сарфлашга эришиладиган жангларни танлаш, шу билан бирга ўзининг юриш қилиш қобилиятини сезиларли даражада зарар етказмаган ҳолда Россия қўшинларини кучсизлантириш ҳисобланади.

Бахмутдаги йўқотишларга тўхталаркан, Роб Ли ҳозирда Украина қуролли кучлари учун вазият оғирлашгани, чунки Россия қўшинлари шаҳар мудофааси қанотларидаги позицияларни эгаллашга муваффақ бўлганига эътибор қаратади. Россиянинг асосий йўқотишлари эса — «Вагнер» ХҲКга ёлланган маҳбуслар бўлмоқда. 

Таҳлилчининг фикрича, украинларнинг юриши «стратегик жиҳатдан муҳим ва амалда ҳал қилувчи» бўлади. Бу Ғарб ёрдами ҳажми 2023 йил баҳори ва ёзида максимумга етиши, [захиралари тугайдиган Ғарбда] ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш учун эса йиллар талаб этилиши билан изоҳланади. Ҳавода устунлик йўқлиги ва Россия мудофааси бу сафар ўтган йил кузида украинлар муваффақиятли юриш қилган Харкивда кузатилганидан фарқли ўлароқ кучли экани туфайли, Украина, катта эҳтимол билан, «фақат артиллерия зарбалари эвазига локал устунликларга эришиши мумкин» (яъни асосий зарба йўналишларида).

«Ҳужум қилиш вақтида муваффақият учун яхши имкониятларга эга бўлиш учун Киев ўз ресурсларини тежаши зарур», — деб ҳисоблайди Роб Ли. 

Аммо ҳар қандай вариантдаги ҳаракат Киев учун таваккалчилик дегани. Масалан, Бахмутдан қўшинларни олиб чиқиш Северск ёки Донбасснинг бошқа ҳудудларига босимни ошириши мумкин. Шу билан бирга, агар Украина қуролли кучлари шаҳарни ҳозир ташлаб чиқса, кейин қачондир қайтариб олишига ҳеч ким кафолат бера олмайди.

«Шу билан бирга, Бахмут мудофааси учун қўшимча кучлар ажратса, Украина стратегик жиҳатдан муҳимроқ саналган баҳорги юриш учун зарур бўлган ресурсларнинг бир қисмини сарфлаб юборади», дея ёзади Роб Ли. 

Яна бир риск — Бахмут тўлиқ қуршовга тушиб қолиши мумкин. Россия кучлари Часив Ярни эгаллаш мақсадида ғарб томон ҳаракатланишда давом этмоқда. Бир неча километр ғарбда жойлашган бу шаҳар Украина қуролли кучларининг Бахмутдаги бўлинмалари таъминоти учун ўта муҳим ҳисобланади.

Роб Лининг қайд этишича, Бахмутни қуршовга тушириш — «Россия учун Украинани жиддий мағлубиятга учратишда энг яхши имкониятдир». У Россия мудофаа вазирлиги бу мақсад учун катта ресурслар ажратганини айтади. Украина шаҳарда қолган қўшинларини олиб кетиш ёки Бахмут мудофаасига қўшимча кучлар юборишига кучли лойгарчилик ҳам тўсқинлик қилмоқда. 

«Украина нима қилиши керак? Мен билмайман. Вазият оқ-қора эмас, унда мавҳумлик кўп. Россия [Бахмут] шаҳрини эгаллаш йўлида ҳолдан тойиши ва қарши ҳужум қаршисида заиф бўлиб қолиши ҳам мумкин. Алалоқибат, гап Украина қайси нуқтада таваккал қилишига боғлиқ бўлади», — дея қайд этади Роб Ли. Унинг сўзларига кўра, фақат Украинанинг бўлажак юриши якунларига кўра «Бахмут мудофаасини давом эттириш қанчалик тўғри қадам бўлгани» тўғрисида бир хулосага келиш мумкин.