Украинага бостириб кириши муносабати билан Россияга киритилган қаттиқ халқаро иқтисодий санкциялар ва сиёсий иҳоталаниш фонида Кремл Африка давлатларида ўз таъсирини кучайтиришга ҳаракат қилмоқда.
Сўнгги йилларда «Вагнер» ушбу қитъада Россия манфаатларини ҳимоя қилишда муҳим рол ўйнади.
Ёлланма аскарлар компанияси шахсий таркиби Ливия, Судан, Мали, Марказий Африка Республикаси, Мозамбик, Буркина-Фасо ва Нигер каби мамлакатларга киритилди.
Улар Кремл учун фойдали бўлган инқилоблар ва тўнтаришларни қўллаб-қувватлаш каби қуролли вазифаларини бажаради. Халқаро ташкилотларнинг айтишича, бу мамлакатларда вагнерчиларнинг тинч аҳолига нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлганига оид кўплаб далиллар мавжуд.
Бундан ташқари, ҳарбий тўқнашувларни ўрганиш бўйича британиялик мутахассис Майк Мартиннинг таъкидлашича, вагнерчилар африкалик қочқинларнинг Европага маршрутларининг катта қисмини назорат қилади.
Буларнинг барчаси Пригожиннинг «Вагнер» компаниясини Владимир Путиннинг Африка сиёсатидаги кучли дастагига айлантирди, аммо режалаштирилган суиқасдга ўхшаётган Пригожиннинг ўлими барчасини ўзгартиради.
Путин назоратсиз қолган ёлланма аскарлар билан ўзаро муносабатларнинг янги форматини топа оладими, вагнерчиларнинг ўзи Кремл ихтиёрида қолишни хоҳлайдими? Агар йўқ бўлса, Россия Африкадаги таъсирини қандай сақлаб қолади?
Янги юз олиб чиқиладими?
Brukings институтининг стратегия ва хавфсизлик бўйича эксперти Ванда Фелбаб-Брауннинг фикрича, Владимир Путин «Вагнер» бўлинмаларини Африка ва Яқин Шарқда сақлаб қолишни истайди, лекин Евгений Пригожинга (ёки унинг хотирасига) содиқликни заифлаштириш ва Кремл билан тўғридан тўғри алоқаларни мустаҳкамлаш учун унинг бошқарув тузилмаларида кенг кўламли тозалашни амалга оширади.
«Путинни қониқтирадиган вагнерчиларнинг Россия ва Украинадаги фаолиятини қайта ташкил қилиш қуйидагича кўринади: шахсий таркибнинг бир қисмини Россия қуролли кучларига ўтказиш, қолганларини қисман қуролсизлантириш, уларга ярим мустақил мақомда, аммо янги раҳбарият остида ҳаракат қилиш эркинлигини бериш. Бундай усул Пригожиннинг ёлланма аскарлар сафидаги обрўсини минималлаштиришга ёрдам беради», деган Фелбаб-Браун Пригожиннинг июн ойидаги муваффақиятсиз исёнидан сўнг CNN телеканалига берган интервюсида.
Суриштирувчи журналист ва Bellingcat лойиҳаси асосчиси Христо Грозевнинг фикрича, Бош разведка бошқармаси (ГРУ) генерали Андрей Аверянов Россиянинг Африка йўналишидаги янги вакилларидан бирига айланиши мумкин.
