Ўтган ҳафта жаҳон иқтисодиёти ва Ўзбекистон иқтисодий ҳаётида рўй берган янгиликлар – иқтисодчи Аҳлиддин Маликов шарҳида.
Россия–Украина уруши бўйича тинчлик музокаралари эҳтимоли нефт нархини туширди
13 феврал куни АҚШ президенти Доналд Трамп Украинадаги урушни тўхтатиш бўйича Россия президенти Владимир Путин ва Украина президенти Володимир Зеленский билан телефон орқали суҳбатлашди. АҚШ-Россия-Украина тинчлик музокараларининг эълон қилиниши, бозорлар Россияга нисбатан Ғарб санкцияларининг юмшатилиши эҳтимолини кутгани сабабли, хом нефт нархларининг дарҳол пасайишига олиб келди. Аниқроқ айтадиган бўлсак, Брент маркали нефт нархи $75 гача, West Texas Intermediate (WTI) нархлари эса $70 гача пастлади.
Украина урушини тугатиш бўйича дипломатик саъй-ҳаракатлар умидли бўлса-да, тарихий тажриба шуни кўрсатадики, узоқ давом этган геосиёсий можаролар глобал савдо ва инвестиция йўналишларида чуқур из қолдиради. Тинчлик музокаралари муваффақиятли бўлган тақдирда ҳам, Ғарб мамлакатлари санкцияларни дарҳол бекор қилишга иккиланиши мумкин, бу эса нефт нархларининг пасайиши вақтинчалик бўлиши мумкинлигини англатади.
АҚШда инфляция
2025 йил январ ойи учун АҚШ инфляция маълумотлари 17 ой ичидаги энг юқори нарх ўсишини кўрсатди. Бу товар ва хизматлар нархларининг кутилганидан анча кўпроқ ўсаётганидан дарак беради. Агар нефт нархлари пасайса, транспорт ва ишлаб чиқариш харажатлари камаяди, бу эса бутун дунё бўйлаб инфляцияни пасайтириши мумкин. Аммо агар АҚШда инфляция юқори бўлиб қолса, АҚШ Федерал Резерви (марказий банк) фоиз ставкаларини юқори даражада сақлаб қолиши мумкин, бу эса глобал миқёсда пул қарз олишни қимматроқ қилади.
Бу – глобал капитал оқимларига, айниқса, чет эл инвестицияларига таянадиган Ўзбекистон каби ривожланаётган бозорларга таъсир кўрсатади. Агар қарз олиш қимматлашса, бу янги заводлар, бизнеслар ва уйлар учун инвестицияларни секинлаштириши мумкин.
АҚШ–Хитой савдо урушининг кучайиши
Доналд Трамп президентликка қайта сайланганидан кейин Хитой импортига 10 фоиз божхона солиқларини оширди. Бунга жавобан Хитой ҳам АҚШнинг бир қатор товарларига божларни жорий этганини эълон қилди. Бу тарифлар орасида кўмир ва суюқлаштирилган табиий газга 15 фоиз, хом нефт, қишлоқ хўжалиги техникаси ва катта двигателли автомобилларга 10 фоиз тариф мавжуд. Ушбу воқеа икки мамлакат ўртасидаги давом этаётган савдо урушида муҳим бир босқични белгилайди.
