АҚШнинг Россия билан яқинлашуви фонида рубл ва сўм курси сезиларли мустаҳкамланди. Ўзбекистоннинг Марказий Осиё давлатларига экспорти сезиларли қисқарди, иккинчи энг йирик экспорт ҳамкори статуси Афғонистонга ўтди. Ўтган ҳафта жаҳон ва Ўзбекистон иқтисодий ҳаётида рўй берган янгиликлар – иқтисодчи Аҳлиддин Маликов шарҳида.
АҚШ–Россия муносабатларида илиқлашув
18 феврал куни АҚШ ва Россия дипломатлари Саудия Арабистонида дастлабки музокараларни ўтказдилар. Украина ва Европа мамлакатлари иштирокисиз ўтказилган бу музокараларда АҚШ ва Россия икки томонлама муносабатларини қайта кўриб чиқиш ва Украинадаги урушни ҳал қилиш масалаларини муҳокама қилишди. Бундан олдин, АҚШ аллақачон Украинанинг НАТО аъзолигига интилишлари ва ҳозирда Россия назорати остида бўлган ҳудудларни қайтариб олиш эҳтимолини рад этиб, Россияга катта ён беришларни амалга оширган эди.
Музокаралардан кейинги баёнотда АҚШ томони "Украинадаги можаронинг якунланиши"дан сўнг Россия билан "тарихий иқтисодий ва инвестиция имкониятлари" ҳақида сўз юритди. Россия рубли Президент Доналд Трампнинг Москвага нисбатан кескин бурилиши фонида сезиларли даражада кучайди. Россия марказий банк пайшанба куни АҚШ долларига нисбатан расмий валюта курсини 88,5 рубл даражасида белгилади – бу 2024 йил августидан бери энг кучли кўрсаткич. Рубл Трамп 20-январда Оқ уйга қайтганидан бери тахминан 14 фоизга кучайган. Шунингдек, Россия фонд бозори ҳам йил бошидан бери 17 фоизга кўтарилди. Бу ҳафтадаги фонд бозорининг кўтарилишини ҳам қисман "геосиёсий босимнинг камайиши" туфайли эканлиги билан изоҳлаш мумкин.
Россия рублининг АҚШ долларига нисбатан мустаҳкамланиши фонида, Ўзбекистонда ҳам ҳафта давомида сўм курси долларга нисбатан фақат мустаҳкамланиб борди. Долларнинг расмий курси 13 февралдаги 13 минг сўмлик максимумдан кейин кетма-кет 6 савдо кунида пасайиб, 21 февралда 12 916 сўмгача тушди.
Россия рублининг Ўзбекистондаги доллар курси билан қандай алоқаси бор? Россия ташқи савдо ва халқаро пул ўтказмаларида Ўзбекистоннинг асосий ҳамкорларидан бири ҳисобланади. Шунга кўра, рублнинг долларга нисбатан мустаҳкамланиши қисман сўм қийматининг ҳам ошишига таъсир ўтказиши табиий. Яъни, агар рубл мустаҳкамланса, Россияда ишлаётган ўзбек муҳожирларининг маошлари АҚШ доллари ҳисобида ошади ва Ўзбекистонга пул ўтказмалари кўринишида кўпроқ доллар кириб келади. Айни пайтда, Марказий банк раиси Тимур Ишметовнинг баёнотига кўра, 2025 йилда сўмнинг номинал қийматида кескин ўзгариш бўлиши кутилмаяпти.
АҚШ–Хитой сунъий интеллект пойгаси
