Тадбиркорлар ҳимоясида янги босқич, Сўхда шифокорларга устама ва камёб ҳайвонларга ов тақиқи: 1 августдан нималар ўзгаради?

Меҳнат низолари бўйича алоҳида судялар иш бошлайди

2026 йил 1 августдан бошлаб меҳнат низоларини кўришга ихтисослашган судялар фаолияти йўлга қўйилади. Бу Олий суд раёсатининг “Фуқаролик ишлари бўйича судларда меҳнат низоларини кўришга ихтисослашган судялар корпусини шакллантириш ҳақида”ги қарорида келтирилган.

Ҳужжатга мувофиқ, фуқаролик ишлари бўйича судларнинг мавжуд штат бирликлари доирасида 2026 йил 1 августдан меҳнат низоларини кўришга ихтисослашган судялар фаолият юритади.

Янги тартибга кўра, Олий суднинг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатида меҳнат низолари бўйича 4 нафар судя фаолият кўрсатади. Шунингдек, Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатларида 3 нафардан ихтисослашган судя ишлайди.

Туманлараро ва шаҳар судларида ҳам меҳнат низоларини кўриш учун алоҳида судялар ажратилади. Жумладан, Нукус, Бухоро, Жиззах, Қарши, Кармана, Наманган, Термиз, Фарғона ва Урганч туманлараро судларида 2 нафардан, Самарқанд шаҳар судида 2 нафар, Каттақўрғон, Ўрта Чирчиқ ва Янгийўл туманлараро судларида 1 нафардан, шунингдек, Тошкент шаҳрининг Мирзо Улуғбек, Миробод, Шайхонтоҳур, Учтепа ва Яккасарой туманлараро судларида 2 нафардан судя меҳнат низоларига ихтисослаштирилади.

Қарорга асосан, 2026 йил 1 августдан кейин судларга келиб тушган меҳнат низоларига оид барча аризалар айнан ихтисослашган судялар ўртасида тақсимланади.

2026 йил 31 июлгача судларга келиб тушган, шу жумладан, иш юритувига қабул қилинган ишлар аввалги тартиб асосида кўриб чиқилиб, якунланади.

Камёб ҳайвонларни овлаш тақиқланади

2026 йил 1 августдан 2028 йил 1 январга қадар Ўзбекистонда камёб ва йўқолиб кетиш хавфи юқори бўлган ёввойи ҳайвонларни ов қилиш тақиқланади. Бу ҳақда Вазирлар Маҳкамасининг тегишли қарорида келтириб ўтилган.

Рўйхатга 66 турдаги ҳайвон киритилган. Улар орасида сут эмизувчилардан қоплон, сиртлон, қор қоплони, Туркистон силовсини, Бухоро буғуси, бўрсиқ, жайра ва бошқа ҳайвонлар бор.

Қайд этилишича, ушбу чеклов фермалар, питомниклар, инкубаторлар, балиқчилик питомниклари ва ҳовуз хўжаликларида сақланаётган ва (ёки) етиштирилаётган ёввойи ҳайвонларни ов қилиш, шунингдек, илмий ва тиббий мақсадларда фойдаланиш учун ов қилишга нисбатан татбиқ этилмайди.

Ёввойи ҳайвонларни тутишга доир квоталарни шакллантириш ва тақсимлашда ов қилиш тақиқланган камёб ва йўқолиб кетиш хавфи юқори бўлган ёввойи ҳайвонлар турларига нисбатан квота ажратилишига йўл қўйилмайди.

2026 йил 1 августдан бошлаб овчилар учун муқобил машғулот сифатида ўқ отиш спортига ихтисослаштирилган машқ полигонларида тасдиқланган режа-жадвал асосида масъул шахслар ҳамда инструкторлар иштирокида машғулотлар ўтказилиши таъминланади. Бунда машғулотларда белгиланган тартибда расмийлаштирилган ов қуроли ёки машқ полигонлари томонидан ижара асосида тақдим этилган спорт қуролларидан фойдаланишга рухсат берилади.

Шунингдек, ҳужжатда 2026 йил 1 августдан бошлаб 2030 йил 1 январга қадар республиканинг марказий шаҳарларидан оқиб ўтувчи дарё ва сойлар ҳар йили жами 15 тоннадан кам бўлмаган миқдорда Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳамда Фанлар академияси томонидан тузиладиган рўйхат асосида чавоқлантирилиши белгиланган.

Айрим иссиқхоналарга чеклов киритилади

2026 йил 9 апрелда Вазирлар Маҳкамасининг “Сурхондарё вилоятида иссиқхона хўжаликларини янада ривожлантириш бўйича навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори қабул қилинганди.

Ҳужжат билан Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти ҳудудларида жойлашган иссиқхона хўжаликларини иқлим ўзгаришига мослаштириш, Сурхондарё вилоятининг иқлим шароити қулай ҳудудларига кўчириш, уларнинг фаолиятини молиявий қўллаб-қувватлаш ва замонавий иссиқхона инфратузилмасини барпо этиш орқали озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш ҳамда энергия тақсимотини самарали амалга ошириш мақсад қилинган.

Қарорга кўра, Тошкент шаҳри ҳамда Тошкент вилоятининг Юқори Чирчиқ, Қибрай, Янгийўл, Зангиота ва Тошкент туманларида атмосфера ҳавоси сифатини яхшилаш мақсадида 2026 йил 1 августдан бошлаб мавжуд иссиқхоналар фаолиятининг иқтисодий самарадорлигини қайта кўриб чиқиш ва уларни шаҳарсозлик ҳамда экологик талабларга мослаштириш мақсадида айрим чеклов ва оширилган тарифлар жорий этилади.

Хусусан, иссиқхоналарга табиий газ етказиб бериш тўлиқ тўхтатилади ва мавжуд шартномалар белгиланган тартибда газ таъминоти ташкилотлари томонидан бекор қилинади. Шунингдек, иссиқхоналар томонидан истеъмол қилинадиган сув ресурслари учун тўловлар (солиқ ставкаси) саноат корхоналари учун белгиланган энг юқори тарифларнинг 5 баравари миқдорида ҳисобланади.

Бундан ташқари, 2026 йил 1 августдан бошлаб иссиқхоналарда ёқилғи сифатида кўмир, шиналар, битум, мазут, плёнка, синтетик картон, резина, жун толаси ҳамда шунга ўхшаш компонентларни ўз ичига олган материалларни ёқиш натижасида атроф табиий муҳитни ифлослантиргани ва чиқиндилар жойлаштиргани учун компенсация тўловлари йигирма бараварга оширилган ҳолда қўлланади ва мазкур тадбиркорлик субъектига берилган экологик экспертиза хулосаси қайта кўриб чиқилади.

Тадбиркорлар ҳимояси янги босқичга кўтарилади

Давлат раҳбарининг “Тадбиркорлик фаолиятига ноқонуний аралашувларни чеклаш ва назорат тадбирларининг шаффофлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони билан тадбиркорлар ҳимоясида янги талаблар белгиланди.

Ҳужжат билан, 2026 йил 1 августдан қуйидагилар жорий этилмоқда:

· назорат қилувчи ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, шу жумладан, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар мансабдор шахслари ва ходимлари ҳамда тадбиркорлик субъектлари ўртасида назорат тадбири ҳисобланмайдиган мулоқотни “Ягона давлат назорати” ахборот тизимида ҳисобга олиш тартиби;

· “Ягона давлат назорати” ахборот тизимида тадбиркорлик субъектлари фаолиятида ўтказиладиган барча текширувларни, шу жумладан, қўзғатилган жиноят ишлари доирасида ўтказиладиган текширувлар ва профилактика тадбирларини рўйхатга олишни ва назорат тадбири ҳисобланмайдиган мулоқотларни ҳисобга олишни таъминловчи “Бизнес ҳимоя” QR-коди.

Шунингдек, 2026 йил 1 августдан бошлаб:

— давлат назорати тартиботларини рақамлаштириш ва шаффофлигини ошириш доирасида:

· тадбиркорлик субъектлари фаолиятини текширишда иштирок этадиган ёки тадбиркор билан мулоқотга киришадиган давлат хизматчилари “Ягона давлат назорати” ахборот тизимининг мобил иловасидан фойдаланишлари мажбурий этиб белгиланади;

· “Ягона давлат назорати” ахборот тизимида текшириш ҳуқуқини берувчи махсус гувоҳномаларнинг электрон шаклини юритиш орқали уни қоғоз кўринишида расмийлаштириш тартиби бекор қилинади;

— “Бизнес ҳимоя” QR кодини жорий этиш доирасида:

· тадбиркорлик субъекти томонидан назорат қилувчи орган мансабдор шахсига Текширувларни рўйхатга олиш электрон китобини тақдим этиш тартиби бекор қилинади;

· назорат қилувчи орган мансабдор шахси тадбиркорлик субъекти фаолиятида текширув ўтказишдан олдин «Ягона давлат назорати» ахборот тизимининг мобил иловаси ёрдамида тадбиркорлик субъектидаги “Бизнес ҳимоя” QR кодини сканерлаш орқали текширувни рўйхатга олади;

— давлат хизматчилари “Бизнес ҳимоя” QR коди орқали текшириш ёки мулоқот ҳақидаги маълумотни белгиланган тартибда “Ягона давлат назорати” ахборот тизимига киритмаса, тадбиркорлик субъектлари давлат хизматчисини текширув ўтказиш учун ўз ҳудудига қўймаслик ва мулоқотга киришмаслик ҳуқуқига эга.

Бошқа ўзгаришлар

2026 йил 1 августдан бошлаб:

· транспорт воситаларини сақлаш жойларидан чиқариб юбориш бўйича рухсатномани фақат маъмурий ишни кўриб чиқувчи орган (мансабдор шахс) ва ижро органи томонидан “Жарима майдончаси” ахборот тизимида QR код билан тасдиқлаш ва электрон тарзда юбориш тартиби жорий этилади;

· давлат органлари ва ташкилотларининг архив ишига оид барча маълумотлари ва ҳужжатлари Архив ахборот тизимида шакллантирилади ва юритилади (давлат сирини ташкил этувчи маълумотлар бундан мустасно);

· замонавий сув тежовчи технологиялар жорий қилинган саноатлашган боғларда бурғиланган қудуқлардан олинган сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқ ставкаси беш йил муддатга 1 сўм миқдорида белгиланади;

· Озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги қўмитаси томонидан карантин остидаги маҳсулотлар фитосанитария назоратини амалга оширишда хавфларни бошқаришга асосланган танлаб олишнинг автоматлаштирилган механизми жорий қилинади;

· хавфли ишлаб чиқариш объектлари ва техник қурилмаларидан фойдаланишдаги ҳуқуқбузарликлар ҳақидаги хабарларни Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасига унинг ахборот тизими орқали фото ва (ёки) видеоматериаллар кўринишида тақдим қилиш, уларни кўриб чиқиш ҳамда тақдим этган шахсларни рағбатлантириш тартиби жорий этилади;

· айрим давлат архивлари функциялари тўлиқ рақамлаштирилган ҳолда амалга оширилади;

· Сўх тумани марказий шифохонаси ва кўп тармоқли марказий поликлиникасида фаолият юритаётган барча шифокорлар ойлик иш ҳақига (1,0 ставка ҳисоб-китобидан) қўшимча 2 млн сўм миқдорида ҳар ойлик устама белгиланади;

· 2030 йил 1 августга қадар балиқчилик хўжаликларига Аграр соҳада тўловлар агентлиги томонидан давлат бюджети маблағлари ҳисобидан молиявий қўллаб-қувватлаш чоралари кўрсатилади;

· “trade-in” дастури доирасида эскирган автотранспорт воситаларини топширган жисмоний ва юридик шахсларга янги транспорт воситаларини харид қилиш учун автокредит фоизининг бир қисмини қоплаб бериш амалиёти йўлга қўйилади.