2021 yilda eksperiment tariqasida boshlangan “Tashabbusli budjet” 2 yil ichida yirik loyihaga aylandi. Loyiha parlament qilmagan ishni qildi – fuqarolar o‘z soliqlarini o‘zlari xohlagandek ishlatishda bevosita ishtirok eta boshlashdi.
2021 yilda Moliya vazirligi yangi talqindagi “Ochiq budjet” platformasini ishga tushirdi. Unda “Tashabbusli budjet” bo‘limi yaratilib, fuqarolarga o‘z yashash hududidagi muammolar borasida taklif qoldirish imkoni yaratildi.
2021 yildagi “Tashabbusli budjet”ning birinchi mavsumida aholidan 1 100 ta, ikkinchi mavsumda 41 125 ta taklif tushdi. Qoldirilgan takliflarda shaxsiy manfaatlar ustuvorlik qilmasligi va loyiha qiymati 1 mlrd so‘mdan oshib ketmasligi asosiy mezonlar deb belgilandi.
Amalda ham odamlar shaxsiy manfaatlar uchun emas, ichki yo‘llarni ta’mirlash, maktablar ta’miri, ichimlik suvi kabi jamiyat manfaati uchun muhim takliflarni qoldirdi.
2022 yilda esa “Tashabbusli budjet” loyihasi o‘zbekistonliklarning e’tibor markazidagi muhim jarayonlardan biriga aylandi. Odamlar tezroq “Tashabbusli budjet” boshlanib taklif qoldirishni kutdi, o‘z takliflariga ko‘proq ovoz yig‘ish uchun uyma-uy yurishdi. Har bir ovoz uchun mukofot taklif qila boshlashdi. Chunki bu ovozlar amaliy ahamiyatga ega edi: eng ko‘p ovoz olgan takliflarni ro‘yobga chiqarish uchun mablag‘ ajratiladi.
2022 yilgi birinchi mavsumda 69 700 ta, ikkinchi mavsumda esa 61 000 ta taklif tushdi. Loyiha ommalashib, taklif bermagan mahalla qolmadi hisob: tashabbusli budjetdagi tashabbuslar O‘zbekistondagi mahallalarning 98 foizini qamrab oldi.
