Prezident qaroriga muvofiq, eng yirik davlat banklaridan biri bo‘lgan O‘zsanoatqurilishbankning xususiylashtirilishi 2024 yil oxiriga qadar uzaytirildi.
Bankni xususiylashtirish uchun noodatiy sxema tanlangan. Iqtisodiyot va moliya vazirligi (1 oy muddatda) O‘zsanoatqurilishbankka ajratilgan umumiy qiymati 1 trln 280 mlrd so‘m kredit liniyalarini subordinar qarz sifatida rasmiylashtirib berishi kerak. Ya’ni bank qarz beruvchilarga 1 trln 280 mln so‘m qarzlarini to‘lamaydi, balki ularni aksiyalariga almashtiradi. Bankka 1,28 trln so‘m qarz bergan Xalqaro moliya korporatsiyasi, Osiyo taraqqiyot banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (va boshqa bo‘lajak qarz beruvchilar) SQBning aksiyadorlariga aylanadi.
Strategik islohotlar agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari Abdulla Abduqodirovning Kun.uz'ga aytishicha, Sanoatqurilishbankning subordinatorlik qarzlari uning moliyaviy barqarorligini ta’minlash uchun ma’lum muddatlar davomida olingan va ular hisobiga Covid-19 va undan keyingi davrlarda davlatning sanoat infrastrukturasini rivojlantirish sohasidagi bir qancha loyihalari moliyalashtirilgan.
“Bu masalaning 2 ta muhim qismiga to‘xtalsak: birinchidan, subordinar qarz o‘zi nima? Bunday qarz bu – moliya institutlari o‘rtasida biridan ikkinchisiga vaqtincha (ko‘p hollarda 5-10 yilga) beriladigan moliyaviy mablag‘lar yoki yuqori likvidli aktivlar bo‘lib, qarzni oluvchi tomonidan (uning bankrotlik holati aniqlanganda) bu qarzni qaytarish boshqa kreditorlar talablari qoniqtirilgandan keyingina amalga oshirilishini ko‘zda tutuvchi qarz turidir. Jahon amaliyotida bu amaliyot juda keng tarqalgan. Bunday instrument ko‘proq davlat tomonidan moliyaviy institutlarning faoliyati barqarorligini ta’minlash uchun qo‘llanadi. Demak, O‘zbekiston Moliya vazirligi tomonidan ham ma’lum bir muddatlar davomida “O‘zsanoatqurilishbank” AJning moliyaviy barqarorlik ko‘rsatkichlarini ko‘tarish uchun qarzlar berib borilgan”, – deydi u.
Uning qo‘shimcha qilishicha, banklarga berilgan subordinar qarzni qaytarish yoki boshqa shartlarini o‘zgartirish faqatgina Markaziy bankning ruxsati bilan amalga oshiriladi.
Abduqodirov hozirgi holatda Yevropa tiklanish va taraqqiyot bankining investor sifatidagi taklifiga binoan hukumat bankning qarzlarini subordinatsiyalashgan qarzlar turkumiga kiritishga rozilik berganini ta’kidladi. Ya’ni qarzdan voz kechilmagan, ularni qaytarish sharti va sharoitlari o‘zgartirilgan.
