Оила ва хотин-қизлар қўмитасига кўра, бу ажримларнинг асосий қисми эр-хотиннинг оилага тайёр эмаслиги, 3-шахс аралашуви, узоқ вақт бирга яшамаслик, молиявий қийинчиликлар, хиёнат, спиртли ичимликлар ва гиёҳвандлик, фарзандсизлик сабаб юз берган.
Kun.uz'нинг навбатдаги “Борича” подкастида ажримларга энг кўп сабаб бўлаётган омиллар ҳақида сўз борди.
Кўр-кўрона уйланиш мезонлари
Шоира Исоқова, психолог:
— Бизнинг ёш авлод оила қуришга тайёр эмас. Ота-боболаримиз 16-17 ёшда ҳам уйланган, деб қолишади, лекин улар ўша даврда оилани боқишга қурби етган, физиологик ва ақлан етук бўлишган. Ҳозир 25 ёшда уйланса ҳам, ажрашиб кетиш ҳолатлари бўляпти. Айниқса, пандемия пайтида тўпланиб қолган муаммолар юзага чиқиб кетди, бундан ташқари, оилага аралашувлар кўпайди. Ҳозирги ҳолат карантин асоратлари дейиш мумкин, буни биз таҳлил қилганмиз. Ҳали кейинги йилларда ҳам бу таъсир бўлиши мумкин.
Қайноналарнинг ҳам оила борасида илми, тажрибаси йўқ, ташқаридан келган бир қизга қандай муносабатда бўлишни билмайди. Бир маҳаллада синов тарзда қайноналар мактаби ташкиллаштириб, тушунтиришлар берганмиз, ўша ерда ажримлар сезиларли даражада камайган. Икки ёшнинг орасига аралашавермаслик, уларни шахс сифатида қабул қилиб, мустаҳкам муносабат ўрнатишига қўйиб бериш кераклигини тушунтирганмиз. Шу 4-5 соатлик тадқиқот ишлари шундай натижа берган. Бундан ташқари, оилада қайноталарнинг роли йўқ, индама, тинч қўй, дея олмайди. Бу оилаларда эркаклар роли пасайиб кетаётганидан далолат.
Оила илми йўқ. Йигитларнинг назарида уйланиши керак, бўлди. Дунёқараши, фарзандлар тарбияси, тўғри келиши ҳақида ўйлаб кўрмайди, шу яхши оила фарзанди экан, чиройли, ўранган экан, деган мезонлар билан келин танлашади. Кўпчилик шу онам топган келин, дейди. Уйлангандан кейин адашганини билади. Кўпчилик ажрим ҳолатидаги ёш оилалардан - куёвлардан қандай оила қургани ҳақида сўраганимда, онаси топганлигини айтади. Ҳар бир одамнинг тафаккури, диди, ёқадиган одами бўлиши керак, орзулар бор. У фарзандларининг онаси бўла оладиган қизни ўзи танлаши, топиши керак. Бундан кўриш мумкинки, ўғил болаларни ҳақиқий эркак қилиб тарбия қила олмаяпти оналаримиз. Мана шу ерда ҳам эркакнинг роли тушиши бор.
Ўз тажрибамдан келиб чиқиб айтаманки, шу кунга қадар бор-йўғи икки нафар йигит қабулимга келди, оила қуришдан аввал қандай қизни танласам бахтли бўламан, деган савол билан. Қолган ҳолатларда – оила қуришдан олдинам, ажримдаям фақат ва фақат қизларни онаси олиб келади. Кейинги вақтларда эркаклар турмуш ўртоғини олиб келиш ҳолатлари бироз шаклланди – ўз масъулиятини билган, фарзандлари тақдирига бефарқ бўлмаган оталар томонидан.
