Арманистоннинг Тарихий муҳит ва тарихий-маданий музей-қўриқхоналарни муҳофаза қилиш хизмати 27 октябр куни Мецамордаги янги археологик топилмалар ҳақида хабар берди. Мутахассислар «Мецамор» тарихий-археологик музей-қўриқхонасига туташ ҳудудда қазишмалар олиб бормоқда.
Топилган буюмлар орасида олтин сирғалар, тугма, бронза ханжар ва Октавиан Август билан боғланаётган танга бор. Хизмат уларнинг суратларини ҳам эълон қилган.
Фотосуратларда ҳалқаси туташмаган, бўртма нақшлар билан безатилган йирик олтин сирғаларни кўриш мумкин. Суратлардан бирида тақинчоқ тадқиқотчининг кафтида кўрсатилган, бошқасида эса сирғалар топилмаларни сақлаш учун мўлжалланган пакетларга жойланган.
Алоҳида суратда думалоқ тугма акс этган. Қазишма жойида олинган яна бир кадрда тупроқ орасида ётган чўзинчоқ тиғ кўринади. Унинг ёнида сиртини яшилсимон қатлам — патина қоплаган майда буюмлар ҳам бор.
Тангада эркак кишининг ён томондан туширилган тасвири ва четлари бўйлаб ёзувни кўриш мумкин. Хизмат хабарида ушбу танга Римнинг биринчи императори Октавиан Август билан боғланган.
Британия музейи маълумотларига кўра, Октавиан милоддан аввалги 27 йилда Август номини қабул қилган ва милодий 14 йилда вафот этган. Бироқ Мецамордан топилган танганинг номинали, қайси зарбхонада тайёрлангани ва аниқ зарб қилинган йили ҳозирча маълум қилинмаган. Тақинчоқлар ва ханжарнинг ҳар бири айнан қайси даврга мансублиги ҳам алоҳида очиқланмаган.
Мецамор Аракс водийсида, Тароник қишлоғи яқинида, Еревандан тахминан 35 километр жануби-ғарбда жойлашган. Унинг арки табиий қояли тепалик устида қурилган. Тепаликни ўраб турган мустаҳкам тош деворлар унинг шаклини такрорлайди. Шимол томонда эса қуйи шаҳар жойлашган.
Ёдгорликнинг бундай тузилиши экспедиция иштирокчиларининг 2013–2021 йиллардаги ишларга бағишланган илмий ҳисоботида тасвирланган.
Мецамордаги тадқиқотлар ҳозирги топилмалардан анча олдин бошланган. Арманистон ва Польша археологларининг қўшма лойиҳаси 2013 йилда йўлга қўйилган. Варшава университети маълумотларига кўра, дастлабки уч қазишма мавсумидаёқ олимлар қарийб уч минг йиллик даврни — милоддан аввалги III минг йилликдан милодий I асргача бўлган вақтни қамраб олувчи сопол буюмларни тўплаган.
Ўша пайтдаги топилмалар орасида обсидиандан ясалган ўқ учлари, суяк тўғноғичлар ва бигизлар, мунчоқлар, бронза узуклар ҳамда от анжомларининг қисмлари бўлган.
