Davlat xaridlarining yarmi yirik 24ta strategik korxona hissasiga töğri keladi - Moliya vazirligi

Qonunga korrupsiyaga qarşi kuraşiş maqsadida afillanganlik töğrisida va benifitsiar mulkdorlarni oçiqlaş haqidagi normalar kiritilyapti.

Bunda nafaqat budjet buyurtmaçisining afillangan şaxsi yoki qarindoşi xarid jarayoniga qöşilişi, balki u haqdagi ma'lumotlar oçiqlanişi ham közda tutilyapti.

Tadbirkorlar özi tuzgan 3-4 ta firma auksion yoki tenderda qatnaşişi va öşa firmalardan birining ğolib bölişi, bu haqiqiy raqobatni bildirmaydi. Şuning uçun mazkur jarayonda afillangan şaxslar bitta lotda qatnaşişi taqiqlanmoqda.

Budjet taşkilotlariga xaridlarda yengillik beriladi

Budjet, korporativ taşkilotlar uçun yengilliklardan biri BHMning 6 ming baravarigaça bölgan yoki korporativ taşkilotlarda 25 ming baravarigaça bölgan xaridlarda köproq erkinlik beriladi. Ya'ni qaysi xarid qiliş taomillarini tanlaşdan qat'i nazar raqobatli usulda böladi.

Amaldagi xaridlarning tartib-taomillarida, budjet taşkilotlarida bazaviy hisoblaş miqdorining 6 ming baravari, ya'ni hozirgi kunda 1 milliard 300 million söm darajasiga töğri keladi. Ilgari qat'iy bir limitlar bölardi.

«Buyurtmaçilardan eşitayotgan şikoyatlarimizdan biri, bu kiçik xaridlarni ham oylab tender qiliş yoki ma'lum bir jarayondan ötkaziş böyiçadir. Bunga ham yengillik yaratiş maqsadida BHMning 50 baravarigaça bölgan miqdordagi mablağlarni xaridlar uçun töğridan töğri berişga ruxsat beriladi. Çunki har bir taşkilotda mehmon kelişi yoki konselyariya tovarlari xarid qiliş kabi holatlar doim böladi. Bunda 50 baravargaça 10 million sömdan ortiqroq bölsa, uni ham har yilda 500 baravargaça limiti bor. Şundan beş marta olişga ruxsat berilyapti», – dedi moliya vaziri örinbosari Odiljon Isoqov.

Davlat xaridlari böyiça mas'ul organlar belgilanadi

Yangi qonunda davlat xaridlari böyiça 4 ta mas'ul davlat organlari belgilangan. Bular – Moliya vazirligi (regulyator sifatida), Hisob palatasi, Prokuratura va Korrupsiyaga qarşi kuraşiş agentligi.

Moliya vaziri örinbosari yaqinda «Ma'muriy javobgarlik töğrisida»gi kodeksga özgartiriş kiritilib, davlat xaridlaridagi qonunçilik va tartiblarni buzgan mas'ul şaxslarga, rahbarlarga ma'muriy jazolar közda tutilganini ta'kidladi.

«Bundan taşqari, qonunda Hisob palatasiga davlat xaridlarini auditdan ötkazib, audit natijalari böyiça yilda bir marta Oliy Majlisga axborot kiritişi belgilanmoqda», – dedi Odiljon Isoqov.

Qonun Senat tomonidan ma'qullanib, prezident imzolagaç, 3 oydan keyin kuçga kiradi.

Ma'lumot uçun, amaldagi  «Davlat xaridlari töğrisida»gi qonun 2018 yil 9 aprelda qabul qilingan.

Avvalroq deputat Doniyor Ğaniyev mazkur qonunning yangi tahriri Oliy Majlis palatalari tomonidan körib çiqilayotganini ma'lum qilgan edi. Palata vakili öz sözida yangi işlab çiqilgan hujjatda davlat xarid qoidalarini buzgan şaxslarga javobgarlik çoralari qöllanilişi, tenderlar onlayn va şaffof tarzda ötkazilişi belgilanayotganini aytgan.

Şuningdek, yangilanayotgan qonun senatorlar tomonidan dastlabki tarzda körib çiqilgandi.

Moliya vazirligi e'lon qilgan hisobotda 2020 yil davomida davlat buyurtmaçilari tomonidan amalga oşirilgan jami xaridlar narxi 124 trillion 89 milliard 400 million sömni taşkil etgani keltirilgan.