Ibodatdagi prezident, sökonğiç hokim va yana avto-mahalliylaştiriş - hafta dayjesti
|03:03 / 21.08.202235 90913 min
Arablar Özbekistonda dunyodagi eng katta ŞESlardan birini quradi: AES mavzusi yopildimi? Surxondaryo hokimi va prokuror voqeasi: Töra Bobolovning kursisi qimirlayaptimi? UzAuto elektromobil yiğa boşlaşi aniq böldi: bu nega xavotirli? Ötgan haftaning şu va boşqa mavzulari – Kun.uz dayjestida.
Kun.uz yakunlanayotgan haftaning asosiy xabarlaridan dayjest taqdim etişda davom etadi. Biz hafta davomida Özbekistonda röy bergan eng muhim voqea-hodisalarni imkon qadar qisqaça sanab ötamiz.
Şavkat Mirziyoyev – Umrada
Haftaning eng yorqin voqeasi, şubhasiz, prezident Şavkat Mirziyoyevning Saudiya Arabistoniga safari böldi. Özbekiston prezidentining bu mamlakatga davlat taşrifi oxirgi marta bundan 30 yil oldin, 1992 yilda röy bergan edi. Şundan keyin oradagi ma’lum davrda munosabatlar yetarliça sovuqlaşgandi ham.
Şavkat Mirziyoyev safarini Madina şahridan, payğambarimiz Muhammad alayhissalomning qabrlarini ziyorat qilişdan boşladi. Masjidun Nabaviyda ikki rakat namoz öqib, duo qilgan prezident payğambarimiz Muhammad sollallohu alayhi va sallam yaşagan va dafn etilgan Hujrayi saodatga kirib, payğambarimizga salovat va salomlar aytdi.
Foto: Prezident matbuot xizmatiFoto: Prezident matbuot xizmati
Safar söngida esa Şavkat Mirziyoyev Makkaga borib, umra amallarini bajardi. Davlat rahbari avvaliga muqaddas Ka’ba içiga kirib, tört tomonga qarab namoz öqidi, söng Ka’bani 7 marta aylanib tavof qildi. Videolardan bu jarayonda prezident qattiq ta’sirlanganini köriş mumkin. Şundan keyin Safo tepaligidan Marva tepaligi tomon 7 marta borib kelgan ziyoratçilar, Marva tepaligida 2 rakat namoz öqiş bilan Umra amallarini yakunladi.
Davlat taşrifi doirasidagi rasmiy tadbirlar Jidda şahrida bölib ötdi. Köplab hujjatlar imzolandi. Ular orasida yaşil energetikaga oid kelişuvlar alohida ahamiyatga ega. Saudiya Özbekiston energetika kompleksiga 5 yil içida 10 mlrd dollar sarmoya kiritişiga kelişildi. Masalan, Qoraqalpoğistonda dunyodagi eng yirik şamol elektr stansiyalaridan biri quriladi. Rejaga köra, 1,5 gigavattlik loyiha işga tuşgaç, 1 mln 650 mingta xonadonni elektr energiyasi bilan ta’minlay oladi.
Eslatib ötamiz, bu – Şavkat Mirziyoyevning Saudiya Arabistoniga prezident sifatidagi ilk safari emas. U 2017 yilda Ar-Riyoddagi xalqaro sammitda qatnaşgan edi. Umuman, Mirziyoyev prezident sifatida jami 18 ta davlatga borgan.
Mavzuga oid
Bobolov tergovga aralaşganmi?
Foto: Kun.uz
Hafta antiqahramoni – Töra Bobolov. Internetda Surxondaryo hokimi Angor tumani prokurorini sökkan audio tarqaldi. Voqea bir neça oy oldin bölgan. Viloyat hokimligi holat “boşqaça talqin qilinyapti” degan bölsa ham, amalda audio haqiqiyligini tan oldi.
Rasmiy izohga köra, Töra Bobolov prokurorning sektor rahbari sifatidagi faoliyatidan norozi bölgan. Kun.uz manbalariga köra esa, gap boşqa yerda.
Manbalarimizga köra, Angor tumani bandlik markazining sobiq direktori Aziz Yöldoşev 30 dan ortiq kambağalning nomiga soxta hujjatlar bilan subsidiya ajratib, jinoiy şeriklari bilan davlatning 210 mln sömini “yeb yuborgan”. Tuman prokurori Sirojiddin Ramazonov holatni tekşira boşlagaç, viloyat hokimi örtaga tuşib, tergovga aralaşgani aytilyapti. Bobolov ham aynan Angor tumanida tuğilib ösgani şubhalarni dastaklayapti.
Aziz Yöldoşev va ikki şerigi ustidan may oyida sud hukmi öqilgan. Sudlanuvçilar zararni qoplagani uçun jazo yengilroq bölgan. Yöldoşev 2 yil-u 3 oy davomida oyligining 15 foizini davlat hisobiga ötkazib turadigan bölgan. Bundan taşqari, hukmning bundan jiddiyroq qismi bor: korrupsioner bir yarim yil davomida mansabdor böliş huquqidan mahrum etilgan. Lekin köp ötmay unga bu huquqni qaytarib beradigan odam topilgan va u hozir Angor tumani hokimligining mahallabay işlaş markazi direktori bölib işlayapti.
Qisqa qilib aytganda, uçta voqeaning ketma-ketligi bunday: viloyat hokimi tuğilib ösgan tumandagi amaldor korrupsion jinoyatga qöl urgan, viloyat hokimi bu jinoyatni oçgan prokurorni sökkan, köp ötmay kimdir sud hukmini oyoqosti qilib haligi sudlanuvçiga yana mansab bergan.
Bu uçta voqea örtasida boğliqlik bor-yöqligi rasman aniq emas. Boş prokuratura haqoratli audio böyiça suriştiruv ötkazyapti.
Özbekistonda elektromobillarga ham uzun navbatlar yuzaga kelmasligiga kafolat bormi?
Foto: UzAuto
UzAuto Motors 2022 yil oxiridan boşlab Spark va Nexia avtomobillari işlab çiqarişni töxtatadi. Kompaniyaning rasmiy bayonotiga köra, nisbatan arzonroq bu ikki model örnini ulardan sezilarli qimmat Tracker-2023 va Onix egallaydi. Ança avval va’da qilingan Onix'ni işlab çiqarişni boşlaş yana keçiktirilib, keyingi yil boşiga surildi.
Bir neça hafta davomida şartnoma beriş töxtab qolgan Spark va Nexia sotuvi qaytadan boşlandi. Rasmiy xabarga köra, bu ikki modelning eksport uçun möljallab çiqarilgan komplektatsiyalarining bir qismi mahalliy bozorga çiqarilgan.
Umuman, kompaniyaning eng xaridorgir modellari navbatlar yana uzayib, salkam bir yilga borib qoldi. Rasmiy statistikaga köra, iyul oyida avtomobil işlab çiqariş 3 baravarga qisqargan, Spark avtomobillaridan atigi 5 dona yasalgan. Oy davomida 28 ta Tracker avtomobili yiğilgan. UzAuto Motors yaqin haftalarda Tracker-2023 sotuvini boşlaşi kutilyapti. Narxlar esa xuddi şu modelning Xitoydagi narxidan sezilarli qimmat böladi degan taxminlar bor. Asakadan çiqadigan Tracker'da qöşimça qulayliklar bölişi, narxdagi farqlar şu bilan izohlanişi mumkin.
Darvoqe, juma kuni “Özavtosanoat” Xitoyning elektromobil işlab çiqaruvçi BYD kompaniyasi bilan kelişuvga erişgani, Özbekistonda elektromobil işlab çiqarilişi aniq bölganini e’lon qildi. Bizda hozirça ikkita savol bor: Özbekistonda çiqadigan elektromobil xuddi Tracker'ga öxşab Xitoydagiga qaraganda qimmatroq bölmaydimi? Va eng muhimi: hozir Özbekistonda elektromobil olib kiriş uçun boj ham, aksiz soliği ham yöq, bunaqa tartib elektromobil zavodi oçilganidan keyin ham saqlanib qoladimi?
Qizlar uçun bepul magistratura: Ariza yozişga 10 kun muhlat
Talabalar şaharçasi / Foto: Kun.uz
Özbekistonda ayollar va qizlar uçun davlat oliygohlarining magistraturasida öqiş bepul bölganidan xabaringiz bölsa kerak. Aniqroği, bepul emas, bölajak magistr ayollarni öqitiş xarajatlari davlat budjetiga ötkazildi. Şu hafta buni amalga oşiriş tartibi e’lon qilindi.
Unga köra, magistraturada öqiyotgan xotin-qizlar har yili 15 sentabrgaça kontraktini davlat budjetidan qoplab berişni sörab, rektorga ariza yozişi kerak. 15 sentabrdan keyin berilgan arizalar körib çiqilmaydi va keçikkanlarning kontrakt summasi qoplab berilmaydi. Bu yil darslar 5 sentabrdan boşlanayotgani inobatga olinsa, ularning ixtiyorida 10 kun vaqt böladi.
Muxbirimizning vazirlik bilan boğlanib aniqlik kiritişiça, super-kontrakt asosida öqişga kirgan qizlarning tölov-kontrakti qoplab berilmaydi. Ular 2-kursda davlat budjeti hisobidan öqişni sörab ariza berişi mumkin.
Ikki fojiada 14 qurbon
Foto: Ijtimoiy tarmoqlar
Bu hafta ham dahşatli yöl-transport hodisalarisiz ötmadi. 15 avgust kuni tunda Qaşqadaryoning Muborak tumanida Spark va Gentra töqnaşib, ikkala maşina ham yonib ketişi oqibatida 8 kişi halok böldi.
Undan-da dahşatlisi, Gentra'da ketayotgan 6 kişi bir oila a’zolari bölgan va ulardan heç biri omon qolmagan. Oila boşliği harbiy xizmatçi bölib, u maşinada ayoli va tört nafar voyaga yetmagan farzandi bilan ketayotgan bölgan.
Spark'dagi qurbonlar esa ikki nafar – haydovçi va bir yölovçi ayol. Ayol abituriyent qizini imtihonga olib borib, ortga qaytayotgan bölgan. Qiz halokat paytida avtomobildan taşqariga otilib çiqib ketgan va omon qolgan. 17 avgust holatiga uning ahvoli oğir ekanini xabar qilingandi.
Voqea joyiga borgan muxbirimiz yölning “avariya” röy bergan qismi hodisadan bir kun ötib zudlik bilan ta’mirlab qöyilganiga guvoh böldi. Bu yerdan yuruvçi odamlarning aytişiça, yöldagi asfalt qoplamasining baland “garmoşkalari” sabab haydovçilar ba’zan qarama-qarşi yönalişga çiqib ketişga majbur böladi.
Foto: Favqulodda vaziyatlar vazirligi
Yöllarda köplab insonlar ölimi bilan boğliq yana bir hodisa Sirdaryo viloyatida röy berdi. Oqoltin tumanida “Isuzu” avtobusi metan gaz töldirib çiqqan vaqtda unga örnatilgan gaz ballonlaridan biri portlab ketdi. Hodisa oqibatida 6 kişi voqea joyida vafot etdi, 15 kişi yaralandi.
Avtobus Xorazm viloyati Boğot tumanidagi avtomaktabga tegişli bölgan. Şundan boşqa tafsilotlar hozirça ma’lum emas. Toşkentdan vazirlik va idoralar rahbarlaridan iborat guruh voqea joyiga bordi. Holat yuzasidan jinoyat işi qözğatilgan.
Qarşi şahridagi terini qayta işlaş korxonasi çiqarayotgan hiddan zada bölgan erkak öz ustiga benzin quyib, yoqib yubordi. Uning muxbirimiz bilan suhbatda aytişiça, sexdan çiqadigan hid bolalarini kasal qilmoqda, topgan puli doriga ketyapti, sex ustidan şikoyat qilib köp joylarga borgan, lekin natija bölmagan. Köp marta arz qilavergaç, korxona rahbari bilan munosabatlari yomonlaşgan va oxir-oqibat isyon sifatida öziga öt qöygan. Erkakning tanasi 45-50 foizga kuygan.
Ayolining aytişiça, oiladagi bolalarda allergik kasallik bor, korxonadan çiqayotgan qölansa hid ularga yomon ta’sir qilyapti. Badböy hid sabab oilaning uyiga mehmon ham kelmay qöygan.
Kun.uz Şayxali mahallasidagi bu muammo haqida bir yil oldin Ekologiya qömitasiga asoslanib xabar bergan edi. Öşanda ekologlar korxona faoliyati töxtatilib, yetkazilgan zarar uçun 346 mln söm kompensatsiya undirilganini aytişgan edi. Ma’lum bölyaptiki, bir yil içida vaziyat ijobiy tomonga deyarli özgarmagan.
Islom birdamligi öyinlari: Özbekiston – vitse-çempion
Foto: Islom birdamligi öyinlari
Turkiyaning Konya şahrida V Islom birdamligi öyinlari yakuniga yetdi. Unda Özbekiston 158ta medal bilan umumjamoa hisobida mezbonlardan keyingi 2-örinni egalladi. 24 ta sport turi böyiça qatnaşgan 268 nafar sportçimiz 51 ta oltin, 42 ta kumuş va 65 ta bronza medali bilan qaytdi.
51 ta oltindan 15 tasini oğir atletikaçilar olib berdi. Bellaşuvlarning oxirgi kunida 47 yoşli afsonaviy gimnastikaçi Oksana Çusovitina ham şohsupaning eng yuqori poğonasidan joy oldi.
Prezident qaroriga asosan, sportçilarga har bir oltin medal uçun 5 ming dollardan pul mukofotlari berilmoqda. Kumuş va bronza medallari uçun mukofot miqdori mos ravişda 3 ming va 2 ming dollar deb belgilandi. Ğolib va sovrindorlarning murabbiylariga ham har bir medal uçun ming dollardan 2,5 ming dollargaça rağbat pullari beriladi.
Bu hafta yana nimalar röy berdi?
Foto: Kun.uz
Namanganda noyob Qur’oni Karim muşafi öğirlab ketildi. XIX asr oxirida yozib tugatilgan muşaf Çortoq tumanidagi Sulton Uvays Qaroniy ziyoratgohida saqlanayotgandi. Köp ötmay qölyozma Namangan şahridagi xonadonlardan biriga yaşirib qöyilgani aniqlandi. Öğirlikda gumon qilinayotgan ikki kişi qölga olingan.
Gulnora Karimova va uning jinoiy şeriklari ömargan 131 mln dollar Özbekiston xalqiga qaytariladi. 16 avgust kuni bu borada yakuniy bitim imzolandi. Bu pullar xalq manfaati uçun işlatilişini Şveytsariya tomoni va BMTning trast fondi nazorat qiladi.
Namanganda er-xotin tarvuzdan zaharlanib vafot etgani taxmin qilinyapti. Norin tumanida yaşagan çol-kampir bozordan sotib olinib, 2 kun muzlatkiçda saqlangan tarvuzni iste’mol qilgan. Ularning ikki farzandi va ikki nevarasi ham ovqatdan zaharlanib, şifoxonaga yotqizilgan. Yakuniy xulosani ekspertiza beradi.
Prezident farmoniga asosan, ekologik huquqbuzarliklar böyiça çora köriş vakolati profilaktika inspektorlariga ham berildi. Endi, ular, masalan daraxt kesayotgan şaxslarni özlari mustaqil jarimaga torta oladi. Jarimaning 30 foizi özlariga mukofot qilib beriladi.
