Bolalar ölimi, voz keçilgan şifoxonalar va özi «bemor» tizim. Musayevning vazirlikdagi bir yili 

Toşkent stomatologiya institutiga qaraşli bolalar jağ xirurgiyasi bölimi binosi vaziri buyruği bilan buzib yuborilgani ham Behzod Musayevning tizim içidan çiqmagani oqibati böldi deyiş mumkin. Uning öz vakolatlaridan çetga çiqqani esa qonunlar ijrosini ta’minlaşi şart bölgan prokuraturaning parvoyiga ham kelmaydi.

Sohada muammolar köp ekani sababli prezidentning özi şifoxonalar faoliyati bilan tanişdi, yiğilişlar ötkazdi.

Xususan, 26 oktyabr kuni soğliqni saqlaş tizimida amalga oşirilayotgan işlar hamda kelgusidagi vazifalarga bağişlangan videoselektor yiğilişida Şavkat Mirziyoyev xalq talab qilgan tibbiy xizmatni körsatiş vaqti kelganligini ta’kidlab ötdi.

«Oldin bemorga bergudek dori ham yöq edi. Endi sizlarga şaroit yaratyapmiz. Xalqimiz talab qilgan xizmat körsatiş vaqti keldi», – degandi davlat rahbari öşanda.

Tirik borib, ölik qaytganlar

Keyingi vaqtlarda biror bir xastalikdan şifoxonaga najot istab borib, tirik qaytmaganlar köpayib bormoqda. Birgina Navoiy viloyati, Navbahor tumanida yaşagan öqituvçining ayançli taqdirini yodga olaylik: boşi biroz oğrigani uçun şifokorga borgan ayol uyiga tirik qaytmagan. U şifokorning ukolidan söng soniyalar içida vafot etgandi. Muolaja qilgan 68 yoşli şifokor esa öşa lahzada şoşib qolgani, bilim darajasi yetmaganini tan olgan. Afsuski, bu yagona holat emas: notöğri ukoldan bolalar nogironga aylanyapti, onalar tuğuruqdan söng, yigitlar esa şifoxonada svet öçişi sababli vafot etişmoqda. Bu faktlar tobora «xastalanib» borayotgan Özbekiston tibbiyotining haqiqiy ahvolini namoyon etadi.

Sayyohning aççiq kulgisi

Qozoğistonlik ayol Toşkent şahrida dorixonalar qançalik köpligini ijtimoiy tarmoqlarda kulgiga olgandi. Aslida farmatsevtika sohasi çindan katta biznesga, unga aloqadorlar esa katta biznesmenga aylanib ketganiga ança bölgan: köçalar «apteka»ga, atrof esa dorilar reklamasiga tölgan. Göyoki Özbekistonda hamma kasaldek, köçada depsinib ketsangiz ham dorixona devoriga borib urilasiz.

Kun.uz ötkazgan kiçik ijtimoiy sörovnomada ayrim fuqarolar dorixona sohasi biznesga aylanib ketgani, dorilar narxi qimmatligi, ayrim şifokorlar dorixonalar bilan kelişuv asosida işlaşi, şu sababli bemorlarga kerak-nokerak dorilarni ham yozib beraverişini ta’kidlab, mutasaddilar uşbu muammoga yetarliça e’tibor qaratmayotganini ta’kidlaşgan.

SUBeKTIV mualliflari ham farmkompaniyalar şifokorlar bilan qanday «til biriktirib» işlaşini yaşirin kamera orqali körsatib bergandi. Dorixonaçilar esa aks ta’sir qilişi mumkin bölgan dorilarni odamlarga şifokor retseptisiz ham sotib yuborişyapti.

19 qurbon

Yil oxiriga kelib sodir bölgan «Dok-1 Maks» siropi voqeasi barçani dahşatga soldi: avvaliga Samarqand viloyatida 18 nafar, söngra Qaşqadaryo viloyatida bir nafar bola uşbu siropni iste’mol qiliş oqibatida vafot etdi. Holat yuzasidan jinoiy iş oçildi, gumonlanuvçilar DXX tomonidan hibsga olindi. Vazirlik esa «Dok-1 Maks» voqeasini foş qilganlarning özini işdan oldi. Aslida 19 nafar bolaning vafot etişi mamlakat uçun katta musibat edi. Ammo Behzod Musayev holatni bolalarning ölimi vazirlikdan yaşirilgani bilan izohlab, farzandidan ayrilgan ota-onalarga hamdardlik bildirib qöya qoldi.  

Vazirga yolçimayotgan tibbiyot

Aslini olganda, soğliqni saqlaş tizimi vazirga yolçimagan sohalardan biri. 2017 yildan 2020 yil noyabr oyigaça vazirlikni Alişer Şodmonov boşqardi. Uning Toşkent tibbiyot akademiyasi rektori etib tayinlanişi ortidan uşbu lavozimni Abduhakim Tojiboyev egalladi. Oradan 1 yil ötib u lavozimdan olindi va örniga Behzod Musayev vazir böldi. Yuqoridagi fakt va fikrlar Musayevning «bir yili» ham oğir ötganini körsatmoqda.

Soğliqni saqlaş sohasi insonlar eng köp murojaat qiladigan, işi tuşadigan soha hisoblanadi. Tizimda nimalar bölayotganini ularning özi körib, guvohi bölib turibdi. Tibbiyot islohotlarga, özgarişlarga, tozalaşlarga muhtoj. Bularning öz vaqtida amalga oşirilmasligi esa oğir oqibatlarga olib kelaveradi.

Ruslan Saburov,
Kun.uz muxbiri