Moralesning qoçişi, «Lukoyl»dagi mojaro, jurnalistlarga tahdid va haftaning boşqa xabarlari
|02:10 / 18.11.201931 6839 min
Yakunlanayotgan hafta ham barça haftalarda bölganidek muhim jarayonlarga boy böldi, jahonning turli nuqtalarida ham, Özbekistonda ham e'tiborga molik voqealar bölib ötdi. Kun.uz ötgan haftaning eng asosiy va diqqat markazida turgan mavzulari böyiça haftalik dayjestni taqdim etadi.
YeOII böyiça munozara davom etadi
Özbekistonning Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqiga kirişi böyiça bahs-munozaralar davom etmoqda.
Avvaliga uşbu ittifoqqa kirişga qat'iyan qarşi bölgan «Milliy tiklaniş» partiyasi öz pozitsiyasini özgartirdi. Partiya raisi Alişer Qodirov partiya mamlakatning iqtisodiy va siyosiy manfaatlariga xizmat qiladigan har qanday harakatni qöllab-quvvatlaşini aytdi.
Oliy Majlis Senati qömita raisi örinbosari Odiljon Iminov esa birgina migrantlar omilining özi YeOIIga kirişga ikki qölni kötarib tarafdor bölişga yetarli ekanini aytib ötdi.
Senatorning fikriga köpçilik qöşilmadi. Iqtisodçi olim Şerzod Eraliyev Kun.uz saytida e'lon qilingan maqolasida ittifoqqa kiriş uçun özbekistonlik migrantlar bilan boğliq iddaolar asossizligini isbotlab berdi.
Yana bir iqtisodçi Jamşid Muslimov YeOII haqida faktlarni keltirib, taşkilotga a'zo bölgan mamlakatlar orasida Rossiyadan boşqa a'zo davlatlarning savdo balansi manfiyligini körsatib ötdi.
Xalqaro Valuta Jamğarmasining Yaqin Şarq va Markaziy Osiyo departamenti direktori örinbosari Yuxa Kyaxkonen YeOIIga kiriş boşqa mintaqalar bilan savdo yuritişni murakkablaştirişidan ogohlantirdi.
Mavzuga oid
Senator Odiljon Iminovning fikrlarini Kun.uz muxbiri bilan suhbatda bölgan, ayni vaqtda Rossiyadagi mehnat muhojirlari huquqlari bilan şuğullanib kelayotgan huquqşunos Botirjon Şermuhammad ham munosabat bildirib, Özbekiston bu taşkilotga kirişdan aytilayotganidek köp foyda olmasligini aytib ötdi.
10 noyabr kuni Boliviyada muxolifat tarafdorlari Patria Nueva (PRN) davlat radiostansiyasi va Bolivia TV (BTV) milliy telekanali joylaşgan binoni qölga olgani, 11 noyabrda Boliviya davlat rahbari Evo Moralesning mamlakatda yangi prezidentlik saylovlari ötkazilişini ma'lum qilgan va muxolifat vakili Karlos Mesa uşbu xabarga munosabat bildirib Boliviyaning amaldagi prezidenti yangi saylovlarida qatnaşmasligi lozimligini qayd etgan. Keyinçalik mamlakatni 2005 yildan buyon boşqarib kelgan va törtinçi muddatga saylana olmagan Evo Morales iste'foga çiqqanini e'lon qildi va poytaxt La-Pasni tark etdi. Unga Meksikadan siyosiy boşpana berildi.
AQŞ prezidenti Donald Tramp Moralesning iste'fosini Ğarbiy yarimşardagi demokratiya uçun muhim voqea deb atadi.
12 noyabr kuni boliviyalik senator-demokrat Janin Anes öz zimmasiga Boliviyaning vaqtinçlik prezident vakolatlarini olişini e'lon qildi.
Farğonada fuqaro va çegaraçilar örtasidagi mojaro
13 noyabr kuni ijtimoiy tarmoqlarda niqobli çegara qöşinlari askarlari deyilayotgan şaxslarning mahalla hududida maşinalarni tekşirayotgani va bir ösmirni kaltaklagani videosi tarqaldi.
Uşbu videoda maşinada ötirgan yigitlar tomonidan yaşirinça tasvirga olingan. Unda harbiy formadagi, qora maska taqqan çegaraçilar avtomobillarni nazorat qilayotgani köriş mumkin. Askarlar yomon sözlar bilan sökib, fondagi ovozlardan kimdir kaltaklangani bilinib turibdi. Şu paytda maşinadan ösmir bola tuşib ketmoqçi böladi. Uning ortidan çegaraçilardan biri «Uşla!» deb baqiradi.
Köp ötmay DXX Çegara qöşinlari Farğonada fuqarolar nima uçun niqobli harbiy xizmatçilar tomonidan kaltaklanganiga munosabat bildirdi. Unda DXX Çegara qöşinlari qömondonligi harbiy prokuratura bilan hamkorlikda mazkur fakt böyiça xizmat tekşiruvini ötkazayotgani, vaziyatga oydinlik kiritilgaç, qonun doirasida tegişli çoralar körilişi ma'lum qilingandi.
«Lukoyl»ning millatçi xodimi
Ötgan haftada internetda tarqalib ketgan yana bir video Qaşqadaryoning Dehqonobod tumanida sodir bölgan voqeaga oid.
Bu yerda Rossiyaning «Lukoyl» kompaniyasi xodimi Ivan Şilov Jarquduq gaz tayyorlaş majmuasining mahalliy işçilarini «baran» deb haqorat qilgaç, bu xodim ijtimoiy tarmoqlarda muhokama markazida böldi.
«Yuksaliş» umummilliy harakati uşbu video yuzasidan munosabat bildirib, «Lukoyl» kompaniyasi vakilining xatti-harakatiga jiddiy e'tibor qaratiş lozim»ligini ta'kidladi.
Şuningdek, uçta siyosiy partiya bu mavzuni e'tibordan çetda qoldirmadi.
Xususan, «Adolat» SDP Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyaning 13-moddasiga muvofiq, «Lukoyl» amaldorining harakatlarini qonunçilik me'yorlariga zid deb hisoblaşini ma'lum qilib, kompaniya rahbariyati hamda tegişli davlat organlaridan bu masalaga oydinlik kiritişni söragan.
Xalq demokratik partiyasi bu hodisa yuzasidan rasmiy izoh berilişini talab qildi, ÖzLiDeP şaxs qadr-qimmati, uning şa'ni daxlsizligi Özbekiston qonunçiligi hamda xalqaro normalarga muvofiq oliy qadriyat hisoblanişini eslatib, kompaniya rahbariyatidan inson şa'niga nisbatan qilingan bunday tajovuz iştirokçisiga nisbatan körilgan çora yuzasidan yaqin vaqt davomida jamoatçilikka axborot berişni söradi.
Yakunda «Lukoyl» kompaniyasi Qaşqadaryo viloyatida kompaniya xodimi mahalliy işçilarga nisbatan qöpol munosabatda bölgani yuzasidan rasmiy bayonot berib, uşbu hodisa böyiça suriştiruv işlari olib borilayotgani, axloqiy qoidalardan çetlaşgan Ivan Şilov «Lukoyl»ning Işbilarmonlik etikasi böyiça komissiyasining Moskvadagi yiğilişiga çaqirilganini ma'lum qildi.
Is gazining navbatdagi qurbonlari
Ötgan haftada Özbekiston böylab törtta viloyatda is gazidan zaharlanib jami 9 kişi vafot etdi.
Navbatdagi audio internetni kezib, Özbekistonni jahonga şarmanda qilişda davom etmoqda. Yana katta bir amaldor, yana qörqinçli tahdid, yana çegarasiz qonunsizlik.
16 noyabr kuni ijtimoiy tarmoqlarda Toşkent şahar hokimi Jahongir Ortiqxöjayevning jurnalistlarni yöq qiliş tahdidi aks etgan audioyozuvi tarqaldi. Audioda hokim jurnalistlarni prinsipsizlikda ayblagan, öğrilar jargonida «bedolaga», «petux» deb haqoratlagan, ularni gey deb e'lon qiliş, mahalla-köyda yurolmaydigan qilib qöyiş bilan tahdid qilgan, «yöqolib qolişi» mumkinligini eslatgan.
«Adolat» sotsial-demokratik partiyasi birinçilardan bölib uşbu audioyozuvga munosabat bildirdi va bu holatni inson huquqlari va uning şa'ni, qadr-qimmati, daxlsiz huquqlarining buzilişi deb hisoblab, Prezident Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi hamda Özbekiston Jurnalistlari ijodiy uyuşmasidan uşbu holat yuzasidan himoyaviy çora körilişini söradi.
Xalq demokratik partiyasi Jahongir Ortiqxöjayevning jurnalistlarga tahdidini xalq va davlatga hurmatsizlik deb baholadi.
«Milliy tiklaniş» partiyasi rahbari Alişer Qodirov feysbukdagi sahifasida kun mavzusi yuzasidan munosabat bildirib, audioyozuv haqiqiyligi isbotlanmagunça uşbu vaziyatga izoh beriş notöğriligini aytib ötdi.
Özbekiston liberal demokratlar partiyasi «har qanday erkin fikr, erkin söz inson şa'niga daxl qilmasligi şart»ligiga e'tibor qaratdi.
Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi audioyozuv böyiça örganiş olib borilayotgani hamda örganiş natijasida tegişli çoralar körilişini ma'lum qildi.
Jurnalistlar ijodiy uyuşmasi ham Jahongir Ortiqxöjayev bilan boğliq audioyozuv böyiça huquq-tartibot idoralari öz xulosalarini bildirişi kerakligini bildirib ötdi.
Boş prokuratura jurnalistlarga tahdidlar yangragan audio böyiça örganiş boşladi, Toşkent şahri hokimligida ham işçi guruh tuzildi, Adliya vazirligi örganiş işlarida Boş prokuratura bilan hamkorlik qilişini bildirdi.
