Тошкентда нон нархи ошиши, мудом нотинч Яқин Шарқ, Европада «супершанба» ва ҳафтанинг бошқа хабарлари
|23:10 / 20.10.201954 21710 мин
Якунланаётган ҳафта ҳам барча ҳафталарда бўлганидек муҳим жараёнларга бой бўлди, жаҳоннинг турли нуқталарида ҳам, Ўзбекистонда ҳам эътиборга молик воқеалар бўлиб ўтди. Kun.uz ўтган ҳафтанинг энг асосий ва диққат марказида турган мавзулари бўйича ҳафталик дайжестни тақдим этади.
Қозоғистон билан бир вақтда Ўзбекистонда ҳам нон нархи ошди
Ҳукумат қарори истеъмол маҳсулотларига ўз таъсирини кўрсатди. Энди давлат фермерлардан ва донни қайта ишлаш корхоналаридан дон сотиб олиш нархини сунъий равишда ушлаб турмайди.
Эндиликда 14 ёшгача бўлган болалари учун тайинланган нафақани олувчи оилаларга ҳамда белгиланган энг кам ёшга доир пенсия миқдорида пенсия олувчиларга ҳам 50 минг сўм миқдорида ҳар ойлик пул компенсацияси жорий этилади ҳамда уларнинг нафақа ва пенсиялари миқдори 50 минг сўмга кўпаяди.
Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасининг ижро этувчи директори Баҳром Ашрафхонов нон нархи қайси зарурият туфайли оширилаётганини изоҳлади.
Лицензияси олинган Отажонов ва лицензияси қайтарилган Отажонов
13 октябрь куни таниқли хонанда Озода Саидзода кечирилиши ва унга яна эркин ижод қилиш имконияти тақдим этилиши ортидан, 14 октябрь куни бошқа бир хонанда Жаҳонгир Отажоновнинг лицензияси тугатилди.
Мавзуга оид
Бунга сабаб сифатида у ижтимоий тармоқларда ўзини санъаткор одобига, миллий қадриятларга ёт бўлган ҳаракатлари (у ижтимоий тармоқ орқали чиқиш қилиб, «Олларинг мани лицензиямни, маза қилларинг, агар шу билан маданиятли бўлсаларинг. Ман хурсанд бўламан... халқ маданиятли бўлиб кетиб қолса шу билан...» деганди) туфайли жазоланганди.
Аммо 16 октябрь куни «Ўзбекконцерт»да шошилинч мажлис чақирилди ва Жаҳонгир Отажонов ва унга қўшиб аввалроқ лицензиясидан маҳрум қилинган Шаҳло Аҳмедова, Абдулла Қурбонов ҳамда Ҳалима Иброҳимованинг лицензиялари қайтариб берилди.
Қайд этиш керакки, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги директори Комил Алламжонов Жаҳонгир Отажоновни қўллаб-қувватлаган, ундан ташқари бошқа блогерлар ҳам хонанданинг ёнини олиб чиқишганди.
Президентнинг Озарбойжонга ва Сурхондарёга сафарлари
Октябрь ойининг биринчи қисмида Туркманистон пойтахти Ашхобод шаҳрида МДҲнинг навбатдаги саммитида иштирок этиб қайтган Шавкат Мирзиёев ўтган ҳафта давомида яна икки ташрифни амалга оширди.
Президент дастлаб, 14-15 октябрь кунлари Озарбойжон пойтахти Бокуга Туркий тилли давлатлар ҳамкорлик кенгашининг еттинчи саммитида қатнашиш учун борди. Шу куни кечқурун мезбон Илҳом Алиев кенгашга аъзо мамлакатлар давлат ва ҳукумат раҳбарларини меҳмон қилди. Бу норасмий учрашув доирасида Шавкат Мирзиёев Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўған билан учрашди.
Саммитда Ўзбекистон Республикасининг Туркий кенгашга тўла ҳуқуқли аъзо сифатида қўшилиши тўғрисида қўшма баёнот қабул қилинди.
Президент хориж сафаридан қайтиб келиши биланоқ Сурхондарёга борди. 17-18 октябрь кунларида жанубий вилоятда бўлган президент Термиз шаҳрида Сурхондарё вилояти ва туманлар ҳокимлари, секторлар раҳбарлари, республикадан келган мутасаддилар, фаоллар иштирокида йиғилиш ўтказди.
Яқин Шарқ ҳамон жаҳон харитасининг энг нотинч ўчоғи бўлиб қолмоқда
9 октябрь куни курдларга қарши амалиёт бошлаган Туркия АҚШ томонидан санкциялар қўллангач, муроса қилишга мажбур бўлди.
17 октябрь куни АҚШ вице-президенти Майк Пенс раҳбарлигидаги Америка делегацияси Анқарада Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўған билан музокара ўтказди ва унинг якунларига кўра, Туркия «Тинчлик булоғи» амалиётини 5 кунга (120 соат) тўхтатадиган, АҚШ эса бу вақт ичида курдларни Сурия ва Туркия чегарасидан олиб кетадиган бўлди. Аммо келишувнинг кейинги кунидаёқ турклар ва курдлар бир-бирини келишувни бузишда айблаб чиқди.
Бу орада АҚШни хиёнатда айблаган курдлар Сурия Араб Республикаси ҳукумати билан сулҳ тузди, Башар Асад армияси ва Россия ҳарбийлари америкаликлар ташлаб кетган шаҳарларни эгаллади.
Шанба куни Қайсари вилоятига ташрифи чоғида Эрдўған яна бир бор «агар курдлар сешанба куни кечқурунгача ҳам ўз позицияларини тарк этишмаса, қуролли ҳаракатлар тикланиши ва террорчиларнинг боши олиниши» ҳақида ультиматум билан огоҳлантирди.
Айни вақтда АҚШ Сенатида Трампнинг партиядошлари бўлган республикачилар ҳам Оқ уйнинг Суриядаги сиёсатидан норози бўлмоқда ва президент маъмуриятини Яқин Шарқдаги позицияларни бой беришда айбламоқда.
Каталония, Ливан ва Чилида тартибсизликлар
14 октябрь куни 2017 йилда Испаниядан ажралиб чиқиш тўғрисида референдум уюштирган Каталония сиёсатчилари қамоқ жазосига ҳукм қилингач, Барселонадаги норозилик акциялари бошланди.
Каталонлар мустақиллик учун курашган қаҳрамонларига 9 йилдан 13 йилгача бўлган қамоқ жазолари тайинланганини кескин қарши олишди ва намойишлар катта тартибсизликка айланиб кетди. Намойишчилар аэропортни қамал қилишди, кўчаларда автомобилларга ўт қўйилди, полиция билан қонли тўқнашувлар бошланиб кетди.
18 октябрь куни, намойишларнинг бешинчи кунида Барселона шаҳри кўчаларидаги намойишларда 500 мингга яқин киши қатнашди ва Испания ҳукуматидан мухторият талаб қилди. Бу ҳаракатлар шаҳардаги ҳаётни тўхтатиб қўйган, намойишлар Испания чемпионати ўйинларига ҳам таъсир қилмоқда. Жумладан, 26 октябрь куни Барселонада ўтказилиши керак бўлган «Барселона» ва «Реал» ўртасидаги класико баҳси ҳам хавфсизлик нуқтайи назаридан 18 декабрга қолдирилди. Ўз навбатида 7 декабрь кунига белгиланган «Реал» — «Эспаньол» ва «Барселона» — «Мальорка» ўйинлари 4 декабрга кўчирилди.
Ливанда WhatsApp ишлатганлик учун солиқ жорий этилгач намойишлар бошланди
Ливанда минглаб намойишчилар бош вазир Саад Ҳаририй коалицияси ҳукуматининг солиқ сиёсатига қарши норозилик билдирмоқда. Одамларнинг норозилигига ҳукуматнинг WhatsApp мессенжеридан фойдаланганлик учун солиқ жорий қилиши ва тўлов миқдорини ойига 6 АҚШ доллари қилиб белгилангани сабаб бўлди. Намойишлар бошланган куниёқ Телекоммуникациялар вазири Муҳаммад Шукур ушбу қарор бекор қилинганини маълум қилди, аммо энди бу етарли бўлмай қолди.
Чили ҳукумати мамлакат армиясини метрополитен чиптаси учун нархлар ошишига жавобан бошланган намойишларга қарши курашиш учун сафарбар қилди.
Чилидаги намойишлар бир ҳафта олдин мамлакат пойтахти Сантьяго шаҳрида бошланганди. Ўтган вақт давомида намойиш бутун мамлакатга тарқалди.
Норозилик акцияларига метро учун чипта нархи 30 песога (0,042 доллар), 800 песодан 830 песога (43,45 доллар) оширилгани сабаб бўлди. 19 октябрь куни мамлакат президенти Себастьян Пиньера 15 кунлик фавқулодда ҳолат эълон қилди.
Британияда «супершанба». «Брекзит» яна кечикмоқда
17 октябрь куни Буюк Британия бош вазири Борис Жонсон Европа Иттифоқи билан «Брекзит» бўйича келишувга эришилгани ҳақида эълон қилди. ЕИ вакиллари келишув мавжудлигини тасдиқлашди.
Барча бу масала узил-кесил ҳал бўладиган 19 октябрь кунини кута бошлади, шанба куни Британия Вакиллар палатасининг навбатдан ташқари йиғилишида Европадан ажралиб чиқиш масаласига якуний нуқта қўйилиши мумкин эди. Парламент бунинг учун шанба - дам олиш куни ишлашга ҳам рози бўлди, бунақаси охирги марта 40 йил муқаддам, Фолкленд можароси вақтида кузатилганди. Парламентнинг тарихий йиғилиши вақтида Лондон кўчаларини «Брекзит»га қарши бўлган минглаб намойишчилар тўлдирди, намойишчилар парламент деворлари ташқарисида туришди.
Аммо мухолифатдаги депутатлар ЕИдан ажралиб чиқиш кампанияси етакчиси бўлган Борис Жонсонга ишонч билдирмади. Британия парламенти бош вазирга «Брекзит»ни кечиктириш бўйича Евроиттифоққа сўров жўнатиш мажбуриятини юклади.
Шундан кейин у Брюсселга мактуб жўнатиб, жараённи 2020 йил 31 январгача кечиктиришни (шу вақтгача муддат 2019 йил 31 октябри эди) илтимос қилишга мажбур бўлди.
Шомуродов ва Европа
Ўзбекистон терма жамоаси сафида ЖЧ—2022 саралашининг иккинчи босқичи 4-тури доирасида Сингапурга қарши кечган ўйинда 2та гол урган Элдор Шомуродовга жиддий клублардан қизиқиш мавжудлиги ҳақида хабарлар пайдо бўлди. Футболчининг вакили Қаҳҳор Мўминов унга Москванинг ЦСКА ва Германиянинг «Штутгарт» клуби 10 миллион евродан таклиф қилаётгани ҳақида хабар қилди. Аввалроқ ҳам Шомуродовга Бундеслиганинг бошқа бир клуби «Шальке-04» клубидан қизиқиш мавжудлиги ҳақида хабарлар тарқалганди.
Футболчининг ўзи эса «Известия» нашрига берган интервьюсида Россия клубларидан кўра Европа клубларидан бўладиган таклифни устунроқ кўриши, 30 ёшдан олдин Хитойга боришни эса хаёлига ҳам келтирмаслигини маълум қилди.
Ҳафта якунида эса Шомуродов ва «Ростов» Санкт-Петербургда «Зенит»га 1:6 ҳисобида мағлуб бўлди, айни вақтда 10та гол билан чемпионат тўпурарлари пойгасида пешқадамлик қилаётган ўзбекистонлик ҳужумчи эса бу ўйинни голсиз тарк этди, ростовликлар турнир жадвалидаги етакчиликни бой бериб, тўртинчи ўринга тушиб кетди.
